റാവൽപിണ്ടിയിലെ പാക് പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയത്തിൽ വെച്ച് നടന്ന ഉന്നതതല ചർച്ചകൾക്ക് പിന്നാലെ, പാകിസ്താനും കുവൈത്തും ചരിത്രപ്രധാനമായ 'പ്രോട്ടോക്കോൾ കരാർ 2026' ഒപ്പുവെച്ചു. 2023ൽ രൂപീകരിച്ച ഉഭയകക്ഷി പ്രതിരോധ സഹകരണ കരാറിന്റെ തുടർച്ചയായി ഒപ്പുവെച്ച ഈ പുതിയ സുരക്ഷാ ഉടമ്പടിയിലൂടെ, കുവൈത്ത് സൈന്യത്തിന് സൈനിക പരിശീലനം, ശേഷി വർദ്ധനവ്, അതിർത്തി മാനേജ്‌മെന്റ്, രഹസ്യാന്വേഷണ വിനിമയം എന്നിവയിൽ പാക് സൈന്യം നേരിട്ട് പങ്കാളികളാകും.

പാകിസ്താൻ പ്രതിരോധ മന്ത്രി ഖവാജ ആസിഫും കുവൈത്ത് പ്രതിരോധ മന്ത്രി ഷെയ്ഖ് അബ്ദുള്ള അലി അൽസബാഹും തമ്മിൽ നടന്ന കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്ക് പുറമെ, പാക് ആർമി ചീഫ് ഫീൽഡ് മാർഷൽ അസിം മുനീറുമായും കുവൈത്ത് ഉന്നതതല സൈനിക സംഘം ചർച്ചകൾ നടത്തി. മുൻപ് സൗദി അറേബ്യ, തുർക്കി എന്നിവരുമായി ചേർന്നുള്ള 'മക്ക കരാറിന്' പിന്നാലെ കുവൈത്തുമായും ഇസ്ലാമാബാദ് പ്രതിരോധ സഖ്യം ശക്തമാക്കുന്നത് ഗൾഫ് മേഖലയിൽ പാകിസ്താന്റെ സൈനിക സ്വാധീനം വീണ്ടും വർദ്ധിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ സൂചനയാണ്. പശ്ചിമേഷ്യയിൽ ഇന്ത്യയ്ക്ക് ആഴത്തിലുള്ള തന്ത്രപ്രധാന താല്പര്യങ്ങൾ നിലനിൽക്കെ, ഈ മാറ്റിമറിച്ചിലുകളുടെ കാതലായ വശങ്ങളും ഇന്ത്യൻ പ്രതിരോധ മേഖലയുടെ വിലയിരുത്തലുകളും താഴെ സമഗ്രമായി പരിശോധിച്ച് വിലയിരുത്താം:

പാകിസ്താൻ -കുവൈത്ത് പ്രതിരോധ കരാറിന്റെ കാതലായ വശങ്ങൾ

വർഷങ്ങളായി നിലനിന്നിരുന്ന സൈനിക നയതന്ത്ര ബന്ധങ്ങൾക്ക് ഔദ്യോഗിക ഭരണഘടനാ സാധുത നൽകുകയാണ് പുതിയ ഭേദഗതിയിലൂടെ ഇരുരാജ്യങ്ങളും ചെയ്തത്.

1. കുവൈത്ത് അതിർത്തികളിലെ പാക് സൈനിക വിന്യാസങ്ങൾ

പുതിയ കരാർ പ്രകാരം കുവൈത്ത് കരസേനയ്ക്കും അതിർത്തി രക്ഷാ സേനയ്ക്കും തദ്ദേശീയമായി പരിശീലനം നൽകുന്നതിനൊപ്പം പാക് സൈനിക ഉദ്യോഗസ്ഥരെ സാങ്കേതിക ഉപദേഷ്ടാക്കളായി കുവൈത്തിൽ വിന്യസിക്കും. ഇറാഖ്, ഇറാൻ അതിർത്തികൾ പങ്കിടുന്ന കുവൈത്തിന്റെ സുരക്ഷാ മേഖലകളിൽ പാക് സൈനിക സാന്നിദ്ധ്യം ഉണ്ടാകുന്നത് ഗൾഫ് മേഖലയിലെ കപ്പൽസമുദ്ര പാതകളുടെ സുരക്ഷയിൽ പാകിസ്താന്റെ പങ്കാളിത്തം കൂട്ടും.

2. ഡെപ്യൂട്ടേഷൻ പ്ലാനുകളും മെഡിക്കൽഎഞ്ചിനീയറിംഗ് സഹായങ്ങളും

കുവൈത്ത് പ്രതിരോധ സേനയുടെ സാങ്കേതിക, എഞ്ചിനീയറിംഗ്, മെഡിക്കൽ വിഭാഗങ്ങളിലേക്ക് പാക് സൈനികരെ ഡെപ്യൂട്ടേഷനിൽ അയക്കാൻ തത്വത്തിൽ ധാരണയായിട്ടുണ്ട്. മുൻപ് 1990കളിലെ ഗൾഫ് യുദ്ധക്കാലത്ത് കുവൈത്തിലെ ബോംബുകളും കണ്ണികളും നീക്കം ചെയ്യാൻ പാക് എഞ്ചിനീയറിംഗ് ബെറ്റാലിയൻ പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നു. ആ ബന്ധത്തെ മുൻനിർത്തി കുവൈത്ത് പ്രതിരോധ ശൃംഖലയിൽ സജീവ പങ്കാളിയാകാൻ ഇസ്ലാമാബാദ് പദ്ധതിയിടുന്നു.

3. സാമ്പത്തിക പാക്കേജുകളും ഊർജ്ജ സഹകരണങ്ങളും

കടുത്ത സാമ്പത്തിക തകർച്ച അനുഭവിക്കുന്ന പാകിസ്താന് കുവൈത്തുമായുള്ള ഈ പ്രതിരോധ കരാർ വൻകിട വിദേശ സാമ്പത്തിക സ്രോതസ്സുകളിലേക്കുള്ള വാതിലാണ് തുറക്കുന്നത്. പ്രതിരോധ സഹകരണത്തിന് പകരമായി കുവൈത്തിൽ നിന്നും കുറഞ്ഞ നിരക്കിൽ ദീർഘകാല ഇന്ധന സഹായങ്ങളും സാമ്പത്തിക നിക്ഷേപങ്ങളും ഉറപ്പാക്കാൻ ഷെഹ്ബാസ് ഷരീഫ് ഗവൺമെന്റ് ലക്ഷ്യമിടുന്നുണ്ട്.

4. പശ്ചിമേഷ്യൻ സുരക്ഷാ സഖ്യങ്ങളിലെ പുനഃസംഘടനകൾ

കുവൈത്ത് അടുത്തിടെ തങ്ങളുടെ പാർലമെന്റിൽ 2023ലെ പാക് പ്രതിരോധ കരാർ ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിച്ചിരുന്നു (Ratification). ഇതിന്റെ തുടർച്ചയായി ഓഗസ്റ്റിൽ നടന്ന ഈ പുതിയ ഉടമ്പടി, ഗൾഫ് സഹകരണ കൗൺസിൽ (GCC) രാജ്യങ്ങളിലുടനീളം സ്വന്തം സൈനിക ശേഷി വാടകയ്ക്ക് നൽകുന്ന (Security Provider) പരമ്പരാഗത തന്ത്രങ്ങളിലേക്ക് പാകിസ്താൻ തിരികെ നടക്കുന്നുവെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ഗൾഫിലെ പാക് സ്വാധീനവും ഇന്ത്യൻ സുരക്ഷാ നിരീക്ഷണങ്ങളും

പശ്ചിമേഷ്യയിലെ ഉഭയകക്ഷി സമവാക്യങ്ങൾ ഭാരതീയ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയവും പ്രതിരോധ ഏജൻസികളും സസൂക്ഷ്മം നിരീക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്.

1. ഗൾഫ് രാഷ്ട്രങ്ങളിലെ ഇന്ത്യൻ പൗരന്മാരുടെയും വാണിജ്യങ്ങളുടെയും ഭദ്രത

കുവൈത്തിൽ മാത്രം പത്ത് ലക്ഷത്തോളം വരുന്ന ഇന്ത്യൻ പ്രവാസി സമൂഹമാണ് ഉള്ളത്. ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിൽ പണിയെടുക്കുന്ന ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ഇന്ത്യൻ തൊഴിലാളികളുടെ സുരക്ഷയ്ക്കും അവിടുത്തെ വിപണി താല്പര്യങ്ങൾക്കും പശ്ചിമേഷ്യൻ പ്രദേശത്ത് സമാധാനം നിലനിൽക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്. പാക് സൈന്യത്തിന് അവിടുത്തെ ആഭ്യന്തര സുരക്ഷാ ചുമതലകൾ ലഭിക്കുന്നത് ഇന്ത്യൻ പ്രവാസികളുടെ നിരീക്ഷണങ്ങളെ മാറ്റിമറിക്കുമോ എന്ന് ഭാരതീയ ഏജൻസികൾ നിരീക്ഷിക്കുന്നു.

2. പാക് തന്ത്രപ്രധാന നീക്കങ്ങളും ഇന്റലിജൻസ് ശൃംഖലകളും

കുവൈത്ത് ആർമിയുമായി ഇന്റലിജൻസ് വിവരങ്ങൾ പങ്കുവെക്കാൻ കരാറിലുള്ള വ്യവസ്ഥകൾ പാകിസ്താന്റെ ഐ.എസ്.ഐക്ക് തങ്ങളുടെ ചാര ശൃംഖലകൾ ഗൾഫിൽ വികസിപ്പിക്കാൻ അവസരമൊരുക്കും. അറബ് സമുദ്രത്തിലൂടെയും പേർഷ്യൻ ഉൾക്കടലിലൂടെയും നടക്കുന്ന ഇന്ത്യൻ കപ്പൽ ഗതാഗതത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ പാക് സൈന്യത്തിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽപെടുന്നത് സമുദ്ര സുരക്ഷയിൽ ഇന്ത്യയ്ക്ക് ജാഗ്രത ആവശ്യപ്പെടുന്നു.

3. ഇന്ത്യൻ ഡീപ് സ്ട്രാറ്റജിക് സഖ്യങ്ങളും പ്രതിരോധ മുന്നേറ്റങ്ങളും

പാകിസ്താന്റെ മുൻകാല സൈനിക സ്വാധീനങ്ങളെ മറികടന്ന് കഴിഞ്ഞ ഒരു ദശകത്തിനിടയിൽ സൗദി അറേബ്യ, യു.എ.ഇ, ഒമാൻ, കുവൈത്ത് എന്നീ രാഷ്ട്രങ്ങളുമായി ഇന്ത്യ ശക്തമായ തന്ത്രപ്രധാന സഹകരണങ്ങൾ കെട്ടിപ്പടുത്തിട്ടുണ്ട്. ഇന്ത്യൻ നാവികസേന ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിലെ നാവികസേനകളുമായി സംയുക്ത സൈനിക പരിശീലനങ്ങൾ നടത്തുന്നുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ കേവലം ഒരു കരാർ വഴി ഇന്ത്യയ്ക്കുള്ള സ്വാധീനം ഇല്ലാതാക്കാൻ പാകിസ്താന് സാധിക്കില്ല.

4. നയതന്ത്ര സന്തുലിതാവസ്ഥയും ഇന്ത്യൻ ക്രൂഡ് ഓയിൽ സുരക്ഷയും

കുവൈത്തിൽ നിന്നും സൗദിയിൽ നിന്നും വൻതോതിൽ ക്രൂഡ് ഓയിൽ ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്ന രാജ്യമാണ് ഇന്ത്യ. മേഖലയിലെ തന്ത്രപ്രധാന പങ്കാളി എന്ന നിലയിൽ ഇന്ത്യയ്ക്കുള്ള സാമ്പത്തികവാണിജ്യ പ്രാധാന്യം അറബ് നേതാക്കൾക്ക് വ്യക്തമായി അറിയാം. അതിനാൽ പാകിസ്താനുമായി സൈനിക പരിശീലന കരാറുകൾ ഉണ്ടാക്കിയാലും ഇന്ത്യയുമായുള്ള തന്ത്രപ്രധാന സഖ്യങ്ങളെ ബാധിക്കാത്ത രീതിയിലാണ് കുവൈത്ത് നീങ്ങുന്നത്.

ഗൾഫ് മേഖലയിലെ ഭാവി രാഷ്ട്ര രാഷ്ട്രീയ മാറ്റങ്ങൾ

വൻകിട ശക്തികളുടെ സാന്നിദ്ധ്യവും പ്രാദേശിക സുരക്ഷാ ചിന്തകളും ഏഷ്യൻ ഭൗമരാഷ്ട്രീയത്തെ പുതിയ തലത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.

1. അറബ് ഇസ്ലാമിക് സുരക്ഷാ കൂട്ടായ്മകളുടെ വ്യാപനങ്ങൾ

പാകിസ്താൻ മുൻകൈയെടുക്കുന്ന സാമ്പത്തികസൈനിക മോഡലുകൾ ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിലെ പരമ്പരാഗത സുരക്ഷാ ഭയങ്ങൾക്ക് താൽക്കാലിക പരിഹാരം നൽകുന്നുണ്ട്. യു.എസ് തങ്ങളുടെ സൈനിക മുൻഗണനകൾ പസഫിക് മേഖലയിലേക്ക് മാറ്റുമ്പോൾ, പകരം സുരക്ഷ നൽകാൻ പാക് സൈന്യത്തെപ്പോലുള്ള പരമ്പരാഗത സേനകളെ ഉപയോഗിക്കാൻ ഗൾഫ് ഭരണാധികാരികൾ താല്പര്യം കാണിക്കുന്നു.

2. ഗ്ലോബൽ സൗത്ത് വിപണികളിലെ ഇന്ത്യൻ മുൻതൂക്കങ്ങൾ

കേവലം സൈനിക സേവനങ്ങൾ നൽകുന്ന പാക് രീതിക്ക് വിപരീതമായി കമ്പ്യൂട്ടർ സാങ്കേതികവിദ്യ, ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ്, അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം, യു.പി.ഐ പേയ്‌മെന്റ് ബാങ്കിംഗ് എന്നിവ കൈമാറുന്ന വികസന അധിഷ്ഠിത സഖ്യമാണ് ഇന്ത്യ ഗൾഫ് നാടുകൾക്ക് മുന്നിൽ വെക്കുന്നത്. ഇത് ദീർഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിൽ ഇന്ത്യയ്ക്ക് ഗൾഫ് ഭരണാധികാരികൾക്കിടയിൽ വലിയ സ്വീകാര്യത നൽകും.

3. ഇരട്ട അതിർത്തി സുരക്ഷാ സജ്ജീകരണങ്ങളും ഇന്ത്യൻ ജാഗ്രതകളും

പാകിസ്താൻ തങ്ങളുടെ പടിഞ്ഞാറൻ അതിർത്തികൾ കുവൈത്ത്, സൗദി കരാറുകൾ വഴി സുരക്ഷിതമാക്കുകയും വിദേശ ഫണ്ടുകൾ ഉറപ്പാക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ, അതിൽ നിന്നും ലഭിക്കുന്ന തുക ഇന്ത്യൻ അതിർത്തികളിൽ പ്രകോപനങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കാൻ ഉപയോഗിക്കാതിരിക്കാൻ ഇന്ത്യ ജാഗ്രത പുലർത്തും. അറബ് രാഷ്ട്രങ്ങളുമായി ഉയർന്നതല നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾ തുടരുന്നത് പാക് നീക്കങ്ങളെ പ്രതിരോധിക്കാൻ ഇന്ത്യയെ സഹായിക്കും.

4. നയതന്ത്ര സന്തുലിതാവസ്ഥ ഉറപ്പാക്കുന്ന ഭാരതീയ വിദേശനയം

പാകിസ്താന്റെ വിദേശ സൈനിക ഇടപെടലുകളെ കൃത്യമായി വിലയിരുത്തിക്കൊണ്ട് തന്നെ, ഗൾഫ് മേഖലയിലെ ഉഭയകക്ഷി ബന്ധങ്ങൾ കൂടുതൽ ശക്തമാക്കാനാണ് ഇന്ത്യ പദ്ധതിയിടുന്നത്. വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ സമഗ്രമായ ഇടപെടലുകൾ വഴി പശ്ചിമേഷ്യയിൽ ഇന്ത്യയുടെ തന്ത്രപ്രധാന പരമാധികാരവും സാമ്പത്തിക താല്പര്യങ്ങളും എന്നും ഭദ്രമായിരിക്കും.

കുവൈത്തുമായി പുതിയ പ്രതിരോധ സഹകരണ കരാറുകളിൽ പാകിസ്താൻ ഒപ്പുവെച്ചത് പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സൈനിക സമവാക്യങ്ങൾക്ക് പുതിയ തലങ്ങൾ നൽകുന്നുണ്ട്. ഇസ്ലാമാബാദിന്റെ ഈ നീക്കങ്ങൾ ഇന്ത്യ സസൂക്ഷ്മം വീക്ഷിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഗൾഫ് നാടുകളുമായുള്ള ഭാരതത്തിന്റെ ആഴത്തിലുള്ള സാമ്പത്തികസാംസ്‌കാരിക സഖ്യങ്ങൾ രാജ്യത്തിന്റെ തന്ത്രപ്രധാന മേഖലകളെ ഭദ്രമായി സംരക്ഷിക്കും.

വാചകം ന്യൂസ് വാട്ട്സ് ആപ്പ് ഗ്രൂപ്പിൽ പങ്കാളിയാകുവാൻ ഇവിടെ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക .

വാട്സ്ആപ്പ്:ചാനലിൽ അംഗമാകാൻ ഇവിടെ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക .

ഫേസ്ബുക് പേജ് ലൈക്ക് ചെയ്യാൻ ഈ ലിങ്കിൽ (https://www.facebook.com/vachakam/) ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക.

യൂട്യൂബ് ചാനൽ:വാചകം ന്യൂസ്