മോഹൻജൊദാരോയിലെ 'ഡാൻസിങ് ഗേൾ' ശില്പത്തിന് വസ്ത്രം ധരിപ്പിച്ചു; എൻ.സി.ഇ.ആർ.ടി പാഠപുസ്തക ചിത്രം വിവാദത്തിൽ

JUNE 15, 2026, 10:34 PM

ന്യൂഡൽഹി: സിന്ധൂനദീതട സംസ്കാരത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ അടയാളങ്ങളിലൊന്നായ മോഹൻജൊദാരോയിലെ 'ഡാൻസിങ് ഗേൾ' വെങ്കല ശില്പത്തിന്റെ ചിത്രം വസ്ത്രം ധരിപ്പിച്ച രൂപത്തിൽ പാഠപുസ്തകത്തിൽ ഉൾപ്പെടുത്തിയ എൻ.സി.ഇ.ആർ.ടി (NCERT) നടപടി വിവാദത്തിലേക്ക്. ശില്പത്തിന്റെ നഗ്നത മറയ്ക്കുന്ന വിധത്തിൽ എഡിറ്റ് ചെയ്ത ചിത്രമാണ് പുതിയ പാഠപുസ്തകത്തിൽ അച്ചടിച്ചുവന്നിരിക്കുന്നത്.

ദേശീയ വിദ്യാഭ്യാസ നയത്തിന്റെ (NEP) ഭാഗമായി എൻ.സി.ഇ.ആർ.ടി പുതുതായി പുറത്തിറക്കിയ കലാ വിദ്യാഭ്യാസ പാഠപുസ്തക പരമ്പരയിലെ ഒന്നാം അധ്യായമായ 'ഹിസ്റ്ററി ഓഫ് ആർട്‌സ്' എന്ന ഭാഗത്താണ് ഈ മാറ്റം വരുത്തിയിട്ടുള്ളത്. ശില്പത്തിന്റെ തോൾ ഭാഗത്തുനിന്ന് താഴേക്ക് നിഴൽ ഉപയോഗിച്ച് മറയ്ക്കുകയും, വസ്ത്രം ധരിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന തോന്നൽ ബോധപൂർവ്വം ഉണ്ടാക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രീതിയിലാണ് പുതിയ ചിത്രം രൂപകല്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.

കഴിഞ്ഞ 25 വർഷത്തിലേറെയായി എൻ.സി.ഇ.ആർ.ടി പാഠപുസ്തകങ്ങളിൽ ഈ ശില്പത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ചിത്രം യാതൊരു മാറ്റവുമില്ലാതെ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. ചരിത്രത്തിലാദ്യമായാണ് പാഠപുസ്തക വികസന സമിതി ശില്പത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ ഇത്തരമൊരു മാറ്റം വരുത്തുന്നത്. സംഭവം വിവാദമായതിന് പിന്നാലെ, വിഷയം ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെന്നും ഇത് പുനഃപരിശോധിക്കാൻ ബന്ധപ്പെട്ട വകുപ്പിനോട് നിർദ്ദേശിച്ചിട്ടുണ്ടെന്നും എൻ.സി.ഇ.ആർ.ടി ഡയറക്ടർ ദിനേശ് സക്ലാനി വ്യക്തമാക്കി.

ചരിത്രത്തോടുള്ള അനീതിയെന്ന് വിമർശനം:

ചിത്രത്തിൽ വരുത്തിയ മാറ്റത്തിനെതിരെ ചരിത്രകാരന്മാരിൽ നിന്നും അധ്യാപകരിൽ നിന്നും കടുത്ത വിമർശനങ്ങളാണ് ഉയരുന്നത്. വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്തെ അനാവശ്യമായ സെൻസർഷിപ്പ് നടപടിയുടെ ഭാഗമായാണ് ഇതെന്നാണ് പ്രധാന ആരോപണം. പാഠപുസ്തകത്തിൽ വരുത്തിയ ഈ മാറ്റം വിദ്യാർത്ഥികളോട് ചെയ്യുന്ന വലിയ അനീതിയാണെന്ന് മുൻ എൻ.സി.ഇ.ആർ.ടി പാഠപുസ്തക വികസന സമിതി അധ്യക്ഷനും പ്രശസ്ത ചരിത്രകാരനുമായ മിഷേൽ ഡാനിനോ പ്രതികരിച്ചു.

സിന്ധൂനദീതട സംസ്കാരത്തിന്റെ അവശേഷിപ്പുകളായി മോഹൻജൊദാരോയിൽ നിന്ന് കണ്ടെത്തിയ യഥാർത്ഥ വെങ്കല പ്രതിമയ്ക്ക് ഏകദേശം 10.5 സെന്റീമീറ്റർ മാത്രമാണ് ഉയരമുള്ളത്. പുരാതന ഇന്ത്യൻ ശില്പകലയുടെ അത്ഭുതമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ഈ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ശില്പം നിലവിൽ ഡൽഹിയിലെ നാഷണൽ മ്യൂസിയത്തിലാണ് സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നത്.