കേന്ദ്ര ഇലക്ട്രോണിക്‌സ് ആൻഡ് ഇൻഫർമേഷൻ ടെക്‌നോളജി മന്ത്രാലയത്തിന്റെ ഉന്നതതല ചർച്ചാ വിവരങ്ങളും പ്രമുഖ ജോൺസ് ഹോപ്കിൻസ് ഓപ്പൺ ലബോറട്ടറി ശാസ്ത്രീയ പഠനങ്ങളും അനുസരിച്ച്, കുട്ടികളിലും കൗമാരക്കാരിലും സോഷ്യൽ മീഡിയ ഉണ്ടാക്കുന്ന ആഘാതങ്ങൾ ആഗോളതലത്തിൽ വലിയ ആശങ്കകൾ ഉയർത്തുകയാണ്. ഇന്ത്യ ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങൾ കുട്ടികൾക്ക് സോഷ്യൽ മീഡിയ ഉപയോഗിക്കുന്നതിന് നിരോധനമോ പ്രായപരിധികളോ ഏർപ്പെടുത്താനുള്ള ആലോചനകളിലേക്ക് കടക്കുമ്പോൾ, ഇതിന്റെ ശാസ്ത്രീയ വശങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകളും സജീവമാകുന്നു.

ഇൻസ്റ്റാഗ്രാം, യൂട്യൂബ്, സ്‌നാപ്ചാറ്റ് തുടങ്ങിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിൽ ലൈക്കുകളും കമന്റുകളും നോട്ടിഫിക്കേഷനുകളും വഴി രൂപപ്പെടുന്ന 'ഡോപ്പാമൈൻ ലൂപ്പുകൾ' കുട്ടികളുടെ മസ്തിഷ്‌ക ഘടനയെ തന്നെ സങ്കീർണ്ണമായി സ്വാധീനിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ന്യൂറോ സർജൻമാരും ചൈൽഡ് സൈക്യാട്രിസ്റ്റുകളും അടിവരയിടുന്നു. ലഹരിവസ്തുക്കൾക്ക് സമാനമായ അടിമത്തവും, ശരീരാകൃതിയെക്കുറിച്ചുള്ള അപകർഷതാബോധവും, ഓൺലൈൻ സൈബർ അധിക്ഷേപങ്ങളും കുട്ടികളുടെ വൈകാരിക വികാസത്തെ എപ്രകാരമാണ് ബാധിക്കുന്നത് എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ലളിതമായ വിവരങ്ങൾ താഴെ സമഗ്രമായി പരിശോധിക്കാം:

മസ്തിഷ്‌ക രാസമാറ്റങ്ങളും ഡോപ്പാമൈൻ റിവാർഡ് ലൂപ്പുകളുടെ രഹസ്യങ്ങളും

സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നത് കേവലം വിനോദത്തിന് വേണ്ടിയല്ല, മറിച്ച് മസ്തിഷ്‌കത്തെ അതിൽത്തന്നെ തളച്ചിടാൻ പാകത്തിലാണ് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.

1. ന്യൂറോ സയൻസും ഡോപ്പാമൈൻ ഹോർമോണുകളുടെ പങ്ക്

കുട്ടികൾ സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ ഒരു ചിത്രമോ വീഡിയോയോ പോസ്റ്റ് ചെയ്യുമ്പോൾ ലഭിക്കുന്ന ലൈക്കുകളും കമന്റുകളും അവരുടെ മസ്തിഷ്‌കത്തിലെ 'വെൻട്രൽ സ്ട്രിയാറ്റം' എന്ന ഭാഗത്തെ ഉത്തേജിപ്പിക്കുകയും 'ഡോപ്പാമൈൻ' എന്ന ആഹ്ലാദ ഹോർമോൺ പുറപ്പെടുവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. താൽക്കാലികമായി സന്തോഷം നൽകുന്ന ഈ രാസമാറ്റം വീണ്ടും വീണ്ടും സ്‌ക്രീനിലേക്ക് നോക്കാൻ അവരെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് ആവർത്തിക്കപ്പെടുമ്പോൾ മസ്തിഷ്‌കം ഈ ലൂപ്പിന് അടിമപ്പെടുകയും സ്മാർട്ട്‌ഫോൺ കയ്യിലില്ലാത്തപ്പോൾ കുട്ടികൾക്ക് അസ്വസ്ഥതയും ദേഷ്യവും അനുഭവപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു.

2. 10 മുതൽ 12 വയസ്സുവരെയുള്ള കുട്ടികളിലെ അതീവ മസ്തിഷ്‌ക സെൻസിറ്റിവിറ്റികൾ

കൗമാരത്തിലേക്ക് കടക്കുന്ന 10 മുതൽ 12 വരെയുള്ള പ്രായത്തിലാണ് കുട്ടികളുടെ മസ്തിഷ്‌കത്തിൽ സാമൂഹിക അംഗീകാരങ്ങൾക്കായുള്ള (Social Rewards) റിസപ്റ്ററുകൾ ഏറ്റവും കൂടുതൽ വികസിക്കുന്നത്. മുതിർന്നവരെപ്പോലെ കൃത്യമായ വ്യക്തിത്വമോ മാനസിക നിയന്ത്രണമോ ഇല്ലാത്ത ഈ പ്രായത്തിൽ സോഷ്യൽ മീഡിയ നൽകുന്ന താത്കാലിക അംഗീകാരങ്ങൾ കുട്ടികളുടെ സ്വഭാവ രൂപീകരണത്തെ ദോഷകരമായി ബാധിക്കും. സ്‌ക്രീൻ ഉപയോഗം പെട്ടെന്ന് നിർത്തുമ്പോൾ കുട്ടികളിൽ ശ്രദ്ധക്കുറവും (Attention Deficit) വാശിയും ഏറിവരുന്നതായി കാണാം.

3. കൺട്രോൾ മെക്കാനിസങ്ങളുടെ തളർച്ചയും ഉറക്കമില്ലായ്മയും

മസ്തിഷ്‌കത്തിൽ യുക്തിചിന്തകളെയും സ്വയം നിയന്ത്രണങ്ങളെയും ചുമതലപ്പെടുത്തുന്ന 'പ്രീഫ്രോണ്ടൽ കോർട്ടെക്‌സ് ' പൂർണ്ണമായി വികസിക്കുന്നത് ഇരുപതുകളുടെ മധ്യത്തിലാണ്. അതിനാൽ രാത്രി വൈകിയും അനന്തമായി സ്‌ക്രോൾ ചെയ്യുന്നത് (Endless Scroll) സ്വയം നിർത്താൻ കുട്ടികൾക്ക് സാധിക്കാറില്ല. നീല വെളിച്ചവും തുടർച്ചയായ സന്ദേശങ്ങളും ശരീരത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക ഉറക്ക ഹോർമോണായ മെലറ്റോണിൻ ഉൽപ്പാദനം തടസ്സപ്പെടുത്തുകയും കുട്ടികളിൽ കടുത്ത ഉറക്കമില്ലായ്മയ്ക്കും വിഷാദത്തിനും വഴിയൊരുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

4. നേരിട്ടുള്ള ആശയവിനിമയ ശേഷികളുടെ ഇടിവുകൾ

വീടുകളിലും സ്‌കൂളുകളിലും സുഹൃത്തുക്കളുമായി നേരിട്ട് സംസാരിച്ച് സ്വായത്തമാക്കേണ്ട സാമൂഹിക ഇടപെടൽ ശേഷികൾ ഡിജിറ്റൽ സ്‌ക്രീനുകൾ കാരണം കുട്ടികൾക്ക് നഷ്ടപ്പെടുന്നു. മുഖത്തുനോക്കി വികാരങ്ങൾ വായിക്കാനോ, ഭാവാഭിനയങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാനോ കുട്ടികൾക്ക് സാധിക്കാതെ വരുന്നു. ഇത് ഭാവിയിൽ നേരിട്ടുള്ള സങ്കീർണ്ണമായ ബന്ധങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിൽ നിന്നും കുട്ടികളെ പിന്നോട്ട് വലിക്കുകയും സമൂഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒറ്റപ്പെടലുകളിലേക്ക് തള്ളിയിടുകയും ചെയ്യും.

ശരീരാകൃതി ആശങ്കകളും സൈബർ അധിക്ഷേപങ്ങളും സൃഷ്ടിക്കുന്ന ആഘാതങ്ങൾ

ഡിജിറ്റൽ ലോകത്ത് നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്ന വ്യാജമായ സങ്കൽപ്പങ്ങൾ കുട്ടികളുടെ ആത്മാഭിമാനത്തെ നിരന്തരം ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു.

1. എഡിറ്റ് ചെയ്ത ചിത്രങ്ങളും ശരീര അപകർഷതാബോധവും

ബ്യൂട്ടി ഫിൽട്ടറുകളും എഐ വിദ്യകളും ഉപയോഗിച്ച് സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കുന്ന തികവുറ്റ ശരീരങ്ങളും ചർമ്മകാന്തിയും കണ്ട് തങ്ങൾക്ക് ഭംഗിയില്ലെന്ന അപകർഷതാബോധം (Body Dysmorphia) പെൺകുട്ടികളിലും ആൺകുട്ടികളിലും ഒരുപോലെ ഉണ്ടാകുന്നു. അന്താരാഷ്ട്ര പരിസ്ഥിതിആരോഗ്യ ജേണലുകളിൽ വന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾ അനുസരിച്ച്, കൗമാരക്കാരിൽ 9 ശതമാനത്തിലധികം പേരും ഇത്തരം വ്യാജ ചിത്രങ്ങൾ കണ്ട് സ്വന്തം ശരീരത്തിൽ അതൃപ്തിയുള്ളവരാണ്. ഇത് പലപ്പോഴും ഭക്ഷണ ക്രമക്കേടുകളിലേക്ക് (Eating Disorders) വഴിമാറുന്നു.

2. റിലേഷണൽ അഗ്രഷനും സൈബർ ബുളളീയിംഗും

മുൻകാലങ്ങളിൽ കളിക്കളങ്ങളിലും ക്ലാസ്സ് മുറികളിലും ഒതുങ്ങിനിന്നിരുന്ന തർക്കങ്ങൾ ഇന്ന് സോഷ്യൽ മീഡിയ വഴി 'സൈബർ ബുളളീയിംഗ് ' ആയി മാറിയിരിക്കുന്നു. കൂട്ടങ്ങളിൽ നിന്നും ഒഴിവാക്കുക, മോശം ഫോട്ടോകൾ പ്രചരിപ്പിക്കുക, അപമാനിക്കുന്ന കമന്റുകൾ പോസ്റ്റ് ചെയ്യുക എന്നിവ വഴി പെൺകുട്ടികൾക്കിടയിൽ കടുത്ത മാനസിക വിചാരണകൾ നടക്കുന്നുണ്ട്. സ്‌കൂൾ സമയം കഴിഞ്ഞാലും ഇത് തുടരുന്നത് കുട്ടികളിൽ വലിയൊരു ഭയവും സുരക്ഷിതത്വമില്ലായ്മയും വളർത്തുന്നു.

3. മാനസിക സമ്മർദ്ദങ്ങളും വിഷാദരോഗ ലക്ഷണങ്ങളും

തുടർച്ചയായി സോഷ്യൽ മീഡിയ ഉപയോഗിക്കുന്ന 10 മുതൽ 15 വരെ വയസ്സുള്ള കുട്ടികളിൽ ഉത്കണ്ഠ (Anxiety), വിഷാദരോഗം (Depression), പഠനത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ സാധിക്കാത്ത അവസ്ഥ എന്നിവ വൻതോതിൽ വർദ്ധിച്ചതായി മനഃശാസ്ത്രജ്ഞർ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഓൺലൈൻ ലോകത്ത് തങ്ങൾക്ക് ലൈക്കുകൾ കുറയുന്നുവെന്ന തോന്നൽ സ്വയം മൂല്യമില്ലാത്തവരാണെന്ന അബദ്ധധാരണകളിലേക്ക് കുട്ടികളെ നയിക്കുന്നു. ഇത് കുട്ടികളുടെ പഠന നിലവാരത്തെ തകിടം മറിക്കുന്നു.

4. സ്വകാര്യതാ ലംഘനങ്ങളും ഡിജിറ്റൽ കെണികളും

വിവരക്കേട് കൊണ്ടും ജിജ്ഞാസ കൊണ്ടും സ്വകാര്യ ചിത്രങ്ങളും ലൊക്കേഷനുകളും അപരിചിതരുമായി പങ്കുവെച്ച് ചതിയിൽപ്പെടുന്ന കുട്ടികളുടെ എണ്ണം ഏറിവരികയാണ്. സൈബർ കുറ്റവാളികളും ബ്ലാക്ക്‌മെയിലർമാരും ഇത്തരം കുട്ടികളെ കെണിയിൽപ്പെടുത്തുകയും മാനസികമായി തളർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത്തരം വിവരങ്ങൾ മാതാപിതാക്കളോട് പറയാൻ ഭയപ്പെടുന്ന കുട്ടികൾ കടുത്ത മാനസിക സമ്മർദ്ദങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നു.

നിയമനിർമ്മാണങ്ങളും മാതാപിതാക്കൾ പാലിക്കേണ്ട മുൻകരുതലുകളും

സോഷ്യൽ മീഡിയ പ്രഹരങ്ങളിൽ നിന്നും വളരുന്ന തലമുറയെ സംരക്ഷിക്കാൻ ഗവൺമെന്റുകളും രക്ഷിതാക്കളും ഒന്നിച്ച് നിൽക്കേണ്ടതുണ്ട്.

1. വയസ്സ് തിരിച്ചു നൽകുന്ന അനുമതികളും ഗവൺമെന്റ് നയങ്ങളും

ഓസ്‌ട്രേലിയ, ബ്രിട്ടൻ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിൽ കുട്ടികൾക്ക് സോഷ്യൽ മീഡിയ പൂർണ്ണമായി നിരോധിക്കുകയോ കടുത്ത ഏജ്‌ഗേറ്റിംഗ് നിയമങ്ങൾ കൊണ്ടുവരികയോ ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഇതിന്റെ തുടർച്ചയായി ഇന്ത്യയിലും മീറ്റി ആഭിമുഖ്യത്തിൽ ശാസ്ത്രജ്ഞരും സിവിലിയൻ ഗ്രൂപ്പുകളുമായി ചർച്ചകൾ നടന്നു. പൂർണ്ണമായി നിരോധിക്കുന്നതിന് പകരം, 16 വയസ്സിൽ താഴെയുള്ള കുട്ടികൾക്ക് മാതാപിതാക്കളുടെ ഔദ്യോഗിക സമ്മതത്തോടെ മാത്രം (Parental Consent) ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ശക്തമായ നിയമ പരിധികൾ നിർമ്മിക്കാനാണ് ഇന്ത്യ പദ്ധതിയിടുന്നത്.

2. വീടുകളിലെ ഡിജിറ്റൽ ഡിറ്റോക്‌സ് റൂളുകൾ

കുട്ടികളുടെ മസ്തിഷ്‌കത്തെ സംരക്ഷിക്കാൻ വീടുകളിൽ കൃത്യമായ സ്‌ക്രീൻ സമയ പരിധികൾ (Screen Time Limits) നിശ്ചയിക്കാൻ മാതാപിതാക്കൾ തയd/ാറാകണം. ഭക്ഷണ മേശയിലും ഉറങ്ങുന്ന കിടപ്പുമുറികളിലും മൊബൈൽ ഫോണുകൾ പൂർണ്ണമായി ഒഴിവാക്കുന്ന 'നോഫോൺ സോണുകൾ' സ്ഥാപിക്കണം. രാത്രി വൈകി ഉറങ്ങുന്നതിന് മുൻപ് സ്മാർട്ട്‌ഫോണുകൾ മാറ്റിവെപ്പിക്കുന്നത് കുട്ടികൾക്ക് നല്ല ഉറക്കം നൽകാൻ സഹായിക്കും.

3. പുറംകളികളും കായിക പ്രവർത്തനങ്ങളും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കൽ

മൊബൈൽ സ്‌ക്രീനുകളിൽ നിന്നും ലഭിക്കുന്ന കൃത്രിമ ഡോപ്പാമൈൻ റിവാർഡുകൾക്ക് പകരമായി, മൈതാനങ്ങളിലെ കളികൾ, കായിക വിനോദങ്ങൾ, ആർട്ട്, മ്യൂസിക് എന്നിവയിലൂടെ സ്വാഭാവികമായ സന്തോഷം നൽകാൻ കുട്ടികളെ പ്രേരിപ്പിക്കണം. കൂട്ടുകാരുമായി നേരിട്ട് ഇടപഴകാൻ അവസരം ഒരുക്കുന്നത് കുട്ടികളുടെ മാനസികാരോഗ്യം മെച്ചപ്പെടുത്തുകയും അവരിൽ ആത്മവിശ്വാസം വളർത്തുകയും ചെയ്യും.

4. സുതാര്യമായ തുറന്ന ആശയവിനിമയങ്ങൾ

കുട്ടികൾ ഓൺലൈനിൽ നേരിടുന്ന ബുദ്ധിമുട്ടുകളെക്കുറിച്ച് മാതാപിതാക്കളോട് തുറന്നു പറയാവുന്ന അന്തരീക്ഷം വീടുകളിൽ ഉണ്ടാകണം. കുറ്റപ്പെടുത്തുകയോ ഫോൺ പിടിച്ചെടുക്കുകയോ ചെയ്യുമെന്ന ഭയം ഇല്ലാതാക്കിയാൽ മാത്രമേ സൈബർ കെണികളിൽ അകപ്പെടുന്ന കുട്ടികൾക്ക് സമയബന്ധിതമായി സഹായം നൽകാൻ മാതാപിതാക്കൾക്ക് സാധിക്കൂ. ശാസ്ത്രീയമായ അറിവുകളിലൂടെ കുട്ടികളെ വഴിനടത്തേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്.

സോഷ്യൽ മീഡിയയുടെ അനന്തമായ സ്‌ക്രോളിംഗുകൾ കുട്ടികളുടെ കുഞ്ഞു മനസ്സുകളിൽ ഉണ്ടാക്കുന്ന ആഘാതങ്ങൾ നിസ്സാരമല്ലെന്ന് ശാസ്ത്രീയ പഠനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. കൃത്രിമ ഡോപ്പാമൈൻ റിവാർഡുകളിൽ നിന്നും വ്യാജ ഡിജിറ്റൽ ലോകത്ത് നിന്നും പുതിയ തലമുറയെ സംരക്ഷിക്കാൻ ശക്തമായ നിയമനിർമ്മാണങ്ങളും മാതാപിതാക്കളുടെ കരുതലും അത്യാവശ്യമാണ്.

ഫേസ്ബുക്കിൽ വാർത്തകൾ അറിയാൻ പേജ് ലൈക്ക് ചെയ്യുക Facebook ലിങ്ക് 👇
ഫേസ്ബുക് പേജ് ലൈക്ക് ചെയ്യാൻ ഈ ലിങ്കിൽ (https://www.facebook.com/vachakam/) ക്ലിക്ക് ചെയ്തിട്ട് ലൈക്ക് / Follow ബട്ടൺ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. ഒപ്പം vachakam.com ന്റെ YouTube ചാനൽ സബ്സ്ക്രൈബ് ചെയ്യാനും മറക്കല്ലേ...
ചാനൽ ലിങ്ക്: https://www.youtube.com/channel/UCXRVmXRlpFL8TzgXtb8IIyw?sub_confirmation=1