മൂന്നരപ്പതിറ്റാണ്ടുകാലം പശ്ചിമ ബംഗാള്‍ രാഷ്ട്രീയം അടക്കിഭരിച്ച സി.പി.എം കോട്ടകളെ പ്രക്ഷോഭങ്ങളുടെ തീയേറ്റി തകര്‍ത്തുകളഞ്ഞ പൊരുതുന്ന രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ പര്യായമായിരുന്നു മമതാ ബാനര്‍ജി. കോണ്‍ഗ്രസിന്റെ തണലില്‍ നിന്ന് ഇറങ്ങിപ്പോയി സ്വന്തമായി തൃണമൂല്‍ കോണ്‍ഗ്രസ് എന്ന സാമ്രാജ്യം പടുത്തുയര്‍ത്തിയ അവര്‍, ദേശീയ തലത്തില്‍ വീശിയടിച്ച വന്‍ രാഷ്ട്രീയ തരംഗങ്ങളെപ്പോലും ബംഗാളിന്റെ മണ്ണില്‍ തടഞ്ഞുനിര്‍ത്തി വീറോടെ പൊരുതിനിന്നു. എന്നാല്‍ ദീര്‍ഘകാലത്തെ പ്രതാപത്തിനും ഭരണത്തുടര്‍ച്ചകള്‍ക്കും ശേഷം, ഇതുവരെ കാണാത്തവിധം തികച്ചും അപ്രതീക്ഷിതമായ ഒരു രാഷ്ട്രീയ തകര്‍ച്ചയുടെയും വലിയൊരു ചോര്‍ച്ചയുടെയും മുമ്പിലാണ് ഇന്ന് മമതയും അവരുടെ പ്രസ്ഥാനവും നിലയുറപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്.

തിരഞ്ഞെടുപ്പിലേറ്റ കനത്ത തിരിച്ചടിക്ക് തൊട്ടുപിന്നാലെ ജനപ്രതിനിധികളും പ്രമുഖ നേതാക്കളും കൂട്ടത്തോടെ എതിര്‍പാളയത്തിലേക്ക് ചേക്കേറിയത് തൃണമൂല്‍ കോണ്‍ഗ്രസിന് താങ്ങാവുന്നതിലും അപ്പുറമായിരുന്നു. മുന്‍കാലങ്ങളില്‍ ഇടതുപക്ഷത്തെയും കോണ്‍ഗ്രസിനെയും പ്രതിരോധത്തിലാക്കി മമത കെട്ടിപ്പടുത്ത അതേ രാഷ്ട്രീയ ശൈലിയും തന്ത്രങ്ങളും തന്നെയാണ് ഇപ്പോള്‍ എതിരാളികള്‍ തൃണമൂലിനെതിരെയും പ്രയോഗിക്കുന്നത്. ഭരണം പിടിച്ചെടുക്കുകയും പ്രതിപക്ഷ സ്ഥാനങ്ങളില്‍ ആധിപത്യം ഉറപ്പിക്കുകയും ചെയ്തതോടെ, മമതയെ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഭൂപടത്തില്‍ നിന്ന് തന്നെ മാറ്റിനിര്‍ത്താനുള്ള നീക്കങ്ങളാണ് സംസ്ഥാനത്ത് ശക്തമായി നടക്കുന്നത്.

തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം പുതിയ പോരാട്ടങ്ങള്‍ക്ക് കളമൊരുങ്ങുമ്പോള്‍, ഒരു കാലത്ത് ബംഗാള്‍ രാഷ്ട്രീയത്തെ അടക്കിഭരിച്ചിരുന്ന മമതയ്ക്ക് മണ്ഡലങ്ങളില്‍ സ്വാധീനമില്ലാതാകുന്ന കാഴ്ചയ്ക്കാണ് രാജ്യം സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നത്. ഉപതിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടക്കുന്ന നന്ദിഗ്രാം, രജിനഗര്‍ എന്നീ നിര്‍ണ്ണായക മണ്ഡലങ്ങളില്‍ സ്ഥാനാര്‍ത്ഥികള്‍ അവസാന നിമിഷം പിന്മാറിയത് തൃണമൂലിന് കനത്ത തിരിച്ചടിയായി. മമതയുടെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും നിര്‍ണ്ണായകമായ പോരാട്ടങ്ങള്‍ക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിച്ച നന്ദിഗ്രാമില്‍ പാര്‍ട്ടിക്ക് പ്രാതിനിധ്യമില്ലാതെ പോകുന്നത് വലിയൊരു പരാജയമായാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്. തൃണമൂല്‍ കോണ്‍ഗ്രസിന്റെ പേരും ചിഹ്നവും ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുന്ന ഘട്ടത്തില്‍ സ്ഥാനാര്‍ത്ഥികളെക്കൂടി നഷ്ടപ്പെടുന്നത് പാര്‍ട്ടിയുടെ നിലനില്‍പ്പിനെത്തന്നെ ബാധിച്ചിരിക്കുന്നു.

എന്നാല്‍ ആഭ്യന്തര പ്രക്ഷോഭങ്ങളും ഉള്‍പാര്‍ട്ടി പോരുകളും മമതാ ബാനര്‍ജിയെ സംബന്ധിച്ച് അപരിചിതമായ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങളല്ല. തൊണ്ണൂറുകളുടെ മധ്യത്തില്‍ അന്നത്തെ ബംഗാള്‍ കോണ്‍ഗ്രസ് അധ്യക്ഷന്‍ സോമന്‍ മിത്രയുമായി തെറ്റിപ്പിരിഞ്ഞാണ് മമത 1998 ജനുവരി ഒന്നിന് തൃണമൂല്‍ കോണ്‍ഗ്രസിന് രൂപം നല്‍കിയത്. സ്വന്തം പാര്‍ട്ടിയിലെ മുതിര്‍ന്ന നേതാക്കളുടെ നിലപാടുകളോട് പൊരുതി മുന്നേറിയ ചരിത്രമാണ് അവരെ ബംഗാളിന്റെ ജനപ്രിയ നേതാവാക്കി മാറ്റിയത്. പ്രക്ഷോഭ രാഷ്ട്രീയത്തെ സ്വന്തം ശക്തിയാക്കി മാറ്റിയ മമത, പിന്നീട് 34 വര്‍ഷത്തെ സി.പി.എം ഭരണത്തിന് അന്ത്യം കുറിച്ച് അധികാരം പിടിച്ചെടുക്കുകയായിരുന്നു.

പാര്‍ട്ടി രൂപീകരണത്തിന് ശേഷം നിരവധി ഉള്‍പാര്‍ട്ടി പോരുകളെ മമതയ്ക്ക് അഭിമുഖീകരിക്കേണ്ടി വന്നിട്ടുണ്ട്. സ്ഥാപക നേതാക്കളായ പങ്കജ് ബാനര്‍ജി, അജിത് പന്‍ജ, സുദീപ് ബന്ദോപാധ്യായ, സുബ്രത മുഖര്‍ജി എന്നിവര്‍ വിവിധ ഘട്ടങ്ങളില്‍ എതിര്‍പ്പ് പ്രകടിപ്പിച്ച് പാര്‍ട്ടി വിടുകയോ വേറിട്ട വഴികള്‍ തേടുകയോ ചെയ്തപ്പോഴൊക്കെയും പാര്‍ട്ടിയുടെ നിയന്ത്രണം സ്വന്തം കൈകളില്‍ ഭദ്രമായി സൂക്ഷിക്കാന്‍ മമതയ്ക്ക് സാധിച്ചിരുന്നു. തുടര്‍ന്ന് ദിനേശ് ത്രിവേദി, മുകുള്‍ റോയ് എന്നിവരുമായുള്ള അഭിപ്രായ വ്യത്യാസങ്ങളും പാര്‍ട്ടിയെ പിടിച്ചുലുക്കിയെങ്കിലും മമതയുടെ നേതൃത്വത്തിന് കാര്യമായ ഭീഷണി ഉയര്‍ന്നിരുന്നില്ല.

പാര്‍ട്ടിയിലെ സംഘടനാപരമായ വടംവലികള്‍ രൂക്ഷമായ 2022 ല്‍, ദേശീയ ഭാരവാഹി സമിതി തന്നെ പിരിച്ചുവിട്ട് പാര്‍ട്ടിയിലെ അന്തിമവാക്ക് താന്‍ തന്നെയാണെന്ന് മമത ഉറപ്പിച്ചിരുന്നു. എന്നാല്‍ മുന്‍കാലങ്ങളില്‍ ആഭ്യന്തര തര്‍ക്കങ്ങളെ അതിജീവിച്ചതുപോലെയല്ല ഇപ്പോഴത്തെ സാഹചര്യം. എതിരാളികളുടെ ശക്തമായ ആക്രമണങ്ങളും, കേസ് നടപടികള്‍ ഭയന്ന് നേതാക്കള്‍ കൂട്ടത്തോടെ പാര്‍ട്ടി വിടുന്നതും തൃണമൂലിന്റെ അടിത്തറ തികച്ചും ദുര്‍ബലമാക്കിയിരിക്കുകയാണ്. ഭരണം നഷ്ടമായതോടെ പാര്‍ട്ടി സംവിധാനവും അണികളെയും ഒരുമിച്ച് നിര്‍ത്തിക്കൊണ്ടുപോകുന്നത് മമതയ്ക്ക് വലിയ വെല്ലുവിളിയാകുന്നു.

സ്വന്തം കൈപ്പടയില്‍ മമത വരച്ചെടുത്ത 'രണ്ട് പൂക്കളും പുല്‍ച്ചെടിയും' എന്ന തൃണമൂല്‍ ചിഹ്നം നഷ്ടപ്പെടുന്നത് അവര്‍ക്ക് കേവലമൊരു ചിഹ്നത്തിന്റെ നഷ്ടമല്ല, മറിച്ച് അവരുടെ രാഷ്ട്രീയ വ്യക്തിത്വത്തിന്റെ തകര്‍ച്ചയാണ്. സാധാരണക്കാരുടെ പ്രതീകമായി ഉയര്‍ത്തിക്കാട്ടി പ്രക്ഷോഭങ്ങളിലൂടെ വളര്‍ന്നുവന്ന ഒരു പ്രാദേശിക പാര്‍ട്ടി, അധികാരവും സ്ഥാനാര്‍ത്ഥികളും ചിഹ്നവും നഷ്ടപ്പെട്ട് അസ്തമയത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്ന കാഴ്ചയ്ക്കാണ് ബംഗാള്‍ ഇപ്പോള്‍ സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നത്.

കനത്ത രാഷ്ട്രീയ സമ്മര്‍ദ്ദങ്ങള്‍ക്കിടയില്‍, ഒരു പുതിയ പോരാട്ട വീര്യവുമായി തിരിച്ചുവരാന്‍ മമതയ്ക്ക് സാധിക്കുമോ അതോ ബംഗാള്‍ രാഷ്ട്രീയം അവരെ പൂര്‍ണ്ണമായി കൈവിടുമോ എന്നത് കാത്തിരുന്നു കാണേണ്ടതാണ്.

English summary

This political report analyzes the unprecedented crisis facing Mamata Banerjee and the Trinamool Congress (TMC) in West Bengal following their devastating defeat to the BJP in the 2026 Assembly elections. It highlights how the BJP has turned TMC’s own aggressive political tactics against them, seizing power and systematically dismantling Banerjee's political stronghold by engineer large-scale defections of MPs and MLAs. The essay details the severe operational collapse of the party—marked by the loss of its iconic symbol and its inability to field candidates in key bye-elections like Nandigram—and traces TMC's historical resilience through past internal feuds with leaders like Mukul Roy and Dinesh Trivedi. Ultimately, it draws a parallel between the fall of the 34-year Left Front rule and TMC's current trajectory, questioning whether the street-fighter politician can devise a new strategy to bounce back or if this marks the curtain call for her political legacy.

ഫേസ്ബുക്കിൽ വാർത്തകൾ അറിയാൻ പേജ് ലൈക്ക് ചെയ്യുക Facebook ലിങ്ക് 👇
ഫേസ്ബുക് പേജ് ലൈക്ക് ചെയ്യാൻ ഈ ലിങ്കിൽ (https://www.facebook.com/vachakam/) ക്ലിക്ക് ചെയ്തിട്ട് ലൈക്ക് / Follow ബട്ടൺ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. ഒപ്പം vachakam.com ന്റെ YouTube ചാനൽ സബ്സ്ക്രൈബ് ചെയ്യാനും മറക്കല്ലേ...
ചാനൽ ലിങ്ക്: https://www.youtube.com/channel/UCXRVmXRlpFL8TzgXtb8IIyw?sub_confirmation=1