ന്യൂഡെൽഹി/കൊൽക്കത്ത: പശ്ചിമേഷ്യൻ യുദ്ധത്തിന്റെ പ്രകമ്പനങ്ങളും ആഗോള സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധികളും ലോകക്രമത്തെ മാറ്റിമറിക്കുന്നതിനിടയിൽ, ദക്ഷിണേഷ്യൻ ജിയോപൊളിറ്റിക്സിനെ അതീവ ജാഗ്രതയിലാക്കിക്കൊണ്ട് യുഎസ് വിദേശകാര്യമന്ത്രി മാർക്കോ റൂബിയോ നാല് ദിവസത്തെ ഔദ്യോഗിക സന്ദർശനത്തിനായി ഭാരതത്തിലെത്തിയിരിക്കുകയാണ്.
ശനിയാഴ്ച (മെയ് 23) പുലർച്ചെ കൊൽക്കത്തയിലെത്തിയ അദ്ദേഹം, 14 വർഷത്തിന് ശേഷം ആ നഗരം സന്ദർശിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ അമേരിക്കൻ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറിയായി മാറി. കൊൽക്കത്തയിലെ മിഷനറീസ് ഓഫ് ചാരിറ്റിയുടെ മദർ ഹൗസ് സന്ദർശനത്തിന് ശേഷം ഉച്ചയോടെ ന്യൂഡൽഹിയിലെത്തിയ റൂബിയോ, പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുമായി ഒരു മണിക്കൂറിലധികം നീണ്ടുനിന്ന അതീവ പ്രാധാന്യമുള്ള കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി.
ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ കടുത്ത താരിഫ് നയങ്ങളും വാഷിംഗ്ടൺ ഇസ്ലാമാബാദുമായി പുതുക്കിയ തന്ത്രപരമായ അടുപ്പവും ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള പരമ്പരാഗത പങ്കാളിത്തത്തിൽ വലിയ വിള്ളലുകൾ വീഴ്ത്തിയ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് ഈ സന്ദർശനം.
കൊൽക്കത്തയിലെ ചുവടുവെപ്പും ഡൽഹിയിലെ അടിയന്തര കൂടിക്കാഴ്ചയും
ചരിത്രപരമായ നയതന്ത്ര പാരമ്പര്യമുള്ള കൊൽക്കത്ത നഗരത്തെ തന്റെ ആദ്യ സന്ദർശന കേന്ദ്രമായി തിരഞ്ഞെടുത്തതിലൂടെ അമേരിക്കൻ വിദേശകാര്യമന്ത്രി കൃത്യമായ ചില രാഷ്ട്രീയ സന്ദേശങ്ങളാണ് നൽകുന്നത്.
- മദർ ഹൗസിലെ സന്ദർശനം: യുഎസ് അംബാസഡർ സെർജിയോ ഗോറിനൊപ്പം കത്തോലിക്കാ വിശ്വാസിയായ റൂബിയോ മദർ ഹൗസ് സന്ദർശിക്കുകയും നിർമ്മല ശിശുഭവനിലെ കുട്ടികളുമായി സമയം ചിലവഴിക്കുകയും ചെയ്തു. നയതന്ത്ര ബന്ധങ്ങൾ കേവലം കരാറുകളിൽ മാത്രമല്ല, മാനുഷിക മൂല്യങ്ങളിലാണ് അധിഷ്ഠിതമായിരിക്കുന്നത് എന്ന് കാണിക്കാനാണ് ഈ സന്ദർശനത്തിലൂടെ അദ്ദേഹം ശ്രമിച്ചത്.
- പ്രധാനമന്ത്രി മോദിയുമായുള്ള ചർച്ചകൾ: ഡൽഹിയിലെ 'സേവാ തീർത്ഥ്' ഓഫീസിൽ വെച്ച് നടന്ന കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ പ്രതിരോധം, നിർണ്ണായക സാങ്കേതിക വിദ്യകൾ, ഇൻഡോപസഫിക് മേഖലയിലെ സുരക്ഷ എന്നിവ ഇരനേതാക്കളും ദീർഘമായി ചർച്ച ചെയ്തു. ലോകനന്മയ്ക്കായി ഇരുരാജ്യങ്ങളും ഒന്നിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുമെന്ന് കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്ക് ശേഷം പ്രധാനമന്ത്രി എക്സിൽ കുറിച്ചു.
- ക്വാഡ് വിദേശകാര്യമന്ത്രിമാരുടെ ഉച്ചകോടി: ഈ വരുന്ന ചൊവ്വാഴ്ച (മെയ് 26) ഡൽഹിയിൽ നടക്കുന്ന ക്വാഡ് യോഗത്തിൽ റൂബിയോയ്ക്ക് പുറമെ ഓസ്ട്രേലിയൻ വിദേശകാര്യമന്ത്രി പെന്നി വോങ്, ജാപ്പനീസ് വിദേശകാര്യമന്ത്രി മൊട്ടേഗി തോഷിമിത്സു എന്നിവർ പങ്കെടുക്കും. ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യമന്ത്രി ഡോ. എസ്. ജയശങ്കറാണ് ഈ നിർണ്ണായക യോഗത്തിൽ അധ്യക്ഷത വഹിക്കുന്നത്.
താരിഫ് യുദ്ധത്തിലെ താല്കാലിക വെടിനിർത്തലും വ്യാപാര പ്രതിസന്ധികളും
കഴിഞ്ഞ വർഷം ഇന്ത്യൻ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്ക് മേൽ 50 ശതമാനം വരെ കടുത്ത താരിഫ് ഏർപ്പെടുത്തിയ ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ നയങ്ങൾ ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സാമ്പത്തിക വിപണിയെ കടുത്ത രീതിയിൽ ഉലച്ചിരുന്നു.
- ഇന്ററിം കരാറിന്റെ പരിധികൾ: കടുത്ത ചർച്ചകൾക്കൊടുവിൽ ഫെബ്രുവരി മാസത്തിൽ ഒപ്പുവെച്ച താൽക്കാലിക കരാർ പ്രകാരം ഇന്ത്യയിൽ നിന്നുള്ള സാധനങ്ങളുടെ നികുതി 18 ശതമാനമായി കുറച്ചിരുന്നു. റഷ്യയിൽ നിന്നുള്ള എണ്ണ ഇറക്കുമതി കുറയ്ക്കുന്നതുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചാണ് അമേരിക്ക ഈ വിട്ടുവീഴ്ചയ്ക്ക് തയ്യാറായത്.
- വ്യാപാര ചട്ടങ്ങളിലെ കടുത്ത അന്വേഷണം: നിലവിൽ നികുതി നിരക്ക് 10 ശതമാനമായി താഴ്ന്നിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, അമേരിക്കൻ വ്യാപാര നിയമപ്രകാരം ഇന്ത്യയുടെ കയറ്റുമതി നയങ്ങൾക്കെതിരെ വാഷിംഗ്ടൺ പുതിയ അന്വേഷണങ്ങൾ പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത് ഡൽഹിയിൽ കടുത്ത ആശങ്ക സൃഷ്ടിക്കുന്നുണ്ട്.
- അന്തിമ കരാറിലെ മന്ദഗതി: താരിഫ് പ്രഖ്യാപിച്ച് മൂന്ന് മാസം കഴിഞ്ഞിട്ടും ഒരു സമഗ്രമായ വ്യാപാര കരാറിൽ ഒപ്പുവെക്കാൻ യുഎസ് തയ്യാറാകാത്തത് മറ്റ് പ്രതിരോധ നയങ്ങളെ ബാധിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് സിഎസ്ഐഎസ് തിങ്ക് ടാങ്ക് വിദഗ്ധൻ റിച്ചാർഡ് റോസോ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. ഇന്ത്യ വലിയ വിട്ടുവീഴ്ചകൾക്ക് തയ്യാറാകാത്തതാണ് അമേരിക്കയെ അസ്വസ്ഥമാക്കുന്നത്.
ഇസ്ലാമാബാദ് കണക്ഷനും പശ്ചിമേഷ്യൻ യുദ്ധത്തിന്റെ സമ്മർദ്ദങ്ങളും
അമേരിക്കൻ വിദേശനയം മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ ഇറാൻ യുദ്ധത്തിൽ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്ന ഈ ഘട്ടത്തിൽ, ഇന്ത്യയുടെ അയൽരാജ്യമായ പാകിസ്ഥാനുമായി വാഷിംഗ്ടൺ പുലർത്തുന്ന പുതിയ സൗഹൃദം ഡൽഹിയെ ചൊടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
- പാകിസ്ഥാന്റെ മധ്യസ്ഥ റോൾ: അമേരിക്കഇറാൻ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാനും വെടിനിർത്തൽ ചർച്ചകൾക്കുമായി പാകിസ്ഥാൻ പ്രധാന interlocutor ആയി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. ഇതിന് പ്രതിഫലമായി ഇസ്ലാമാബാദിന് വൻതോതിൽ സാമ്പത്തികസൈനിക സഹായങ്ങൾ നൽകാൻ ട്രംപ് ഭരണകൂടം ഒരുങ്ങുന്നത് ഇന്ത്യ അതീവ ജാഗ്രതയോടെയാണ് വീക്ഷിക്കുന്നത്.
- റഷ്യൻ എണ്ണയും ഊർജ്ജ പ്രതിസന്ധിയും: ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ കപ്പൽ ഉപരോധങ്ങൾ കാരണം ആഗോള എണ്ണവില വർദ്ധിച്ചത് ഇന്ത്യയെ കടുത്ത പ്രതിസന്ധിയിലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. റഷ്യയിൽ നിന്ന് കുറഞ്ഞ വിലയ്ക്ക് എണ്ണ വാങ്ങുന്നതിൽ നിന്ന് ഇന്ത്യയെ പിന്തിരിപ്പിക്കാൻ തങ്ങളുടെ പക്കലുള്ള വലിയ ഊർജ്ജ ശേഖരം വിൽക്കാൻ തയ്യാറാണെന്ന് റൂബിയോ വ്യക്തമാക്കി കഴിഞ്ഞു.
- 'അവർ വാങ്ങുന്നത്രയും വിൽക്കാൻ തയ്യാർ': മിയാമിയിൽ നിന്നും ഇന്ത്യയിലേക്ക് തിരിക്കുന്നതിന് മുൻപ് റൂബിയോ മാധ്യമങ്ങളോട് പറഞ്ഞത്, അമേരിക്ക നിലവിൽ റെക്കോർഡ് തോതിലാണ് എണ്ണയും വാതകവും ഉൽപ്പാദിപ്പിക്കുന്നത് എന്നും ഇന്ത്യയ്ക്ക് ആവശ്യമായ മുഴുവൻ ഊർജ്ജ സുരക്ഷയും നൽകാൻ വാഷിംഗ്ടൺ സന്നദ്ധമാണെന്നുമാണ്.
ക്വാഡ് സഖ്യത്തിന്റെ അപ്രഖ്യാപിത തരംതാഴ്ത്തലും ചൈനീസ് ഘടകവും
ഇൻഡോപസഫിക് മേഖലയിൽ ചൈനയുടെ കടന്നുകയറ്റങ്ങളെ ചെറുക്കാൻ രൂപീകരിച്ച ക്വാഡ് സഖ്യത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം കുറയുന്നണ്ടോ എന്ന ആശങ്ക പ്രതിരോധ വിദഗ്ധർ പങ്കുവെക്കുന്നുണ്ട്.
- നേതാക്കളുടെ കൂടിക്കാഴ്ചയുടെ അഭാവം: തുടർച്ചയായി മൂന്നാം തവണയാണ് ക്വാഡ് കൂട്ടായ്മ രാജ്യത്തലവന്മാരുടെ പങ്കാളിത്തമില്ലാതെ വെറും വിദേശകാര്യമന്ത്രിമാരുടെ തലത്തിൽ മാത്രമായി ഒതുങ്ങുന്നത്. ഇത് ക്വാഡ് സഖ്യത്തിന്റെ ഒരു 'Unannounced Downgrade' ആണെന്നാണ് പശ്ചാത്യ നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തുന്നത്.
- ക്രിട്ടിക്കൽ മിനറൽസ് ഇനിഷ്യേറ്റീവ്: കഴിഞ്ഞ വർഷം ഒപ്പുവെച്ച ക്രിട്ടിക്കൽ മിനറൽസ് കരാർ പ്രകാരം ഇലക്ട്രിക് വാഹനങ്ങൾക്കും ആധുനിക ചിപ്പുകൾക്കും ആവശ്യമായ ഗ്രാഫൈറ്റ് ഉൾപ്പെടെയുള്ള അപൂർവ്വ ധാതുക്കളുടെ വിതരണത്തിൽ ചൈനയ്ക്കുള്ള മേധാവിത്വം തകർക്കാനുള്ള ചർച്ചകൾ ഡൽഹിയിൽ നടക്കും.
- ബ്രിക്സ് ഉച്ചകോടിയുടെ നിഴൽ: കഴിഞ്ഞ വാരം റഷ്യൻ വിദേശകാര്യമന്ത്രി സെർജി ലാവ്റോവും ഇറാന്റെ അബ്ബാസ് അരഘ്ചിയും പങ്കെടുത്ത ബ്രിക്സ് യോഗത്തിന് ഇന്ത്യ ആതിഥേയത്വം വഹിച്ചതിലെ അതൃപ്തി റൂബിയോ ജയശങ്കറുമായുള്ള ചർച്ചകളിൽ ഉന്നയിച്ചേക്കും. ചൈനയെ ചെറുക്കുന്നതിൽ ഒന്നിച്ച് നിൽക്കമ്പോഴും വിദേശ യുദ്ധങ്ങളിൽ ഇന്ത്യ പുലർത്തുന്ന ചേരിചേരാ നയം വാഷിംഗ്ടണിന് പൂർണ്ണമായി ഉൾക്കൊള്ളാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല.
മാർക്കോ റൂബിയോയുടെ ഈ നാല് ദിവസത്തെ ഇന്ത്യൻ സന്ദർശനം വെറുമൊരു സൗഹൃദ സന്ദർശനമല്ല, മറിച്ച് ട്രംപിന്റെ കടുത്ത നയങ്ങൾ കാരണം തകർച്ചയുടെ വക്കിലെത്തിയ ഉഭയകക്ഷി ബന്ധങ്ങളെ അടിയന്തിരമായി അറ്റകുറ്റപ്പണി നടത്താനുള്ള വാഷിംഗ്ടണിന്റെ ശ്രമമാണ്. ചൈനയെ പസഫിക്കിൽ തളയ്ക്കാൻ ഇന്ത്യ എന്ന വൻശക്തിയുടെ സൈനിക പങ്കാളിത്തം അമേരിക്കയ്ക്ക് അത്യാവശ്യമാണ്.
എന്നാൽ പാകിസ്ഥാനെയും വെനസ്വേലയെയും ഒരേസമയം തങ്ങളുടെ താല്പര്യങ്ങൾക്കായി ഉപയോഗിക്കുന്ന ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഇരട്ടത്താപ്പ് പൂർണ്ണമായി വിഴുങ്ങാൻ ഡൽഹി തയ്യാറല്ല. വരാനിരിക്കുന്ന ദിവസങ്ങളിൽ ഹൈദരാബാദ് ഹൗസിൽ നടക്കാൻ പോകുന്ന ജയശങ്കർറൂബിയോ ചർച്ചകളുടെ ഫലമായിരിക്കും ഇരുപത്തിയൊന്നാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഇൻഡോയുഎസ് തന്ത്രപരമായ സഖ്യത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ദിശ നിർണ്ണയിക്കുക.