തീക്ഷ്ണ ഭാവങ്ങളുടെ തമ്പുരാന് പ്രണാമം: നാനാ പടേക്കറുടെ ഓര്‍മ്മകള്‍ക്ക് മുന്നില്‍

OCTOBER 7, 2026, 10:01 PM

പ്രശസ്ത ബോളിവുഡ്-മറാത്തി ചലച്ചിത്ര നടന്‍ നാനാ പടേക്കറുടെ വിയോഗവാര്‍ത്ത ഞെട്ടലോടെയാണ് സിനിമാ ലോകം കേട്ടത്. അഞ്ച് പതിറ്റാണ്ട് നീണ്ട ചലച്ചിത്ര ജീവിതത്തില്‍ ഇന്ത്യന്‍ സിനിമയ്ക്ക് പകരം വെക്കാനില്ലാത്ത സംഭാവനകള്‍ നല്‍കിയ ആ മഹാനടനെയാണ് ചലച്ചിത്ര ലോകത്തിന് നഷ്ടമായത്.

1951 ജനുവരി ഒന്നിന് മഹാരാഷ്ട്രയില്‍ ജനിച്ച വിശ്വനാഥ് പടേക്കര്‍ എന്ന നാനാ പടേക്കര്‍, കഠിനാധ്വാനത്തിലൂടെയും തളരാത്ത നിശ്ചയദാര്‍ഢ്യത്തിലൂടെയുമാണ് ഇന്ത്യന്‍ സിനിമയുടെ മുന്‍നിരയിലേക്ക് ഉയര്‍ന്നുവന്നത്. തെരുവ് നാടകങ്ങളിലും മറാത്തി നാടകങ്ങളിലും തിളങ്ങിയ അദ്ദേഹം 1978 ല്‍ പുറത്തിറങ്ങിയ ഗമന്‍ എന്ന ചിത്രത്തിലൂടെയാണ് സിനിമാരംഗത്തേക്ക് ചുവടുവെക്കുന്നത്. അഞ്ച് പതിറ്റാണ്ടോളം നീണ്ട അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചലച്ചിത്ര ജീവിതത്തില്‍ നായകനായും വില്ലനായും സഹനടനായും അദ്ദേഹം പകര്‍ന്നാടിയ വേഷങ്ങള്‍ ഇന്ത്യന്‍ സിനിമയിലെ തന്നെ അപൂര്‍വ്വ കാഴ്ചകളായിരുന്നു.

സാധാരണക്കാരന്റെ കണ്ണീരും രോഷവും ഒരുപോലെ സ്‌ക്രീനില്‍ ആവാഹിച്ചെടുക്കാന്‍ നാനാ പടേക്കര്‍ക്ക് പ്രത്യേക കഴിവുണ്ടായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ സവിശേഷമായ സംഭാഷണ ശൈലിയും ശരീരഭാഷയും പ്രേക്ഷകരില്‍ ഉണ്ടാക്കിയ സ്വാധീനം ചെറുതല്ല. പരിന്ദ, അങ്കുഷ്, ക്രാന്തിവീ, അഗ്‌നി സാക്ഷി, അബ് തക് ഛപ്പന്‍, നടസമ്രാട്ട്, വെല്‍ക്കം തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങള്‍ അദ്ദേഹത്തിന്റെ അഭിനയജീവിതത്തിലെ പ്രധാന നാഴികക്കല്ലുകളാണ്. 1991-ല്‍ പ്രഹാര്‍: ദി ഫൈനല്‍ അറ്റാക്ക് എന്ന ചിത്രം സംവിധാനം ചെയ്തുകൊണ്ട് സംവിധാന രംഗത്തും അദ്ദേഹം തന്റെ കയ്യൊപ്പ് ചാര്‍ത്തി. കൂടാതെ രജനികാന്തിനൊപ്പം കാല എന്ന തമിഴ് ചിത്രത്തില്‍ അവതരിപ്പിച്ച ശക്തമായ വില്ലന്‍ വേഷം ദക്ഷിണേന്ത്യന്‍ പ്രേക്ഷകരുടെയും വലിയ പ്രശംസ പിടിച്ചുപറ്റി.

1994-ല്‍ പുറത്തിറങ്ങിയ ക്രാന്തിവീര്‍ എന്ന ചിത്രത്തിലെ ഗംഭീര പ്രകടനത്തിന് മികച്ച നടനുള്ള ദേശീയ ചലച്ചിത്ര പുരസ്‌കാരം അദ്ദേഹത്തിന് ലഭിച്ചു. ഇത് കൂടാതെ മികച്ച സഹനടനും വില്ലനുമുള്ള ദേശീയ അവാര്‍ഡുകളും അദ്ദേഹം സ്വന്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇന്ത്യന്‍ കലാരംഗത്തിന് നല്‍കിയ മികച്ച സംഭാവനകള്‍ പരിഗണിച്ച് 2013-ല്‍ രാജ്യം പത്മശ്രീ നല്‍കി അദ്ദേഹത്തെ ആദരിച്ചു.

കേവലം ഒരു നടന്‍ എന്നതിലുപരി മികച്ചൊരു മനുഷ്യസ്‌നേഹി കൂടിയായിരുന്നു നാനാ പടേക്കര്‍. മഹാരാഷ്ട്രയിലെ വരള്‍ച്ച ബാധിതരായ കര്‍ഷകരെ സഹായിക്കാനായി അദ്ദേഹം രൂപീകരിച്ച നാം ഫൗണ്ടേഷന്‍ വഴി ചെയ്ത സാമൂഹിക സേവനങ്ങള്‍ ഏറെ പ്രശംസനീയമാണ്. കോടികളുടെ തിളക്കമുള്ള സിനിമാലോകത്ത് ജീവിക്കുമ്പോഴും തികച്ചും ലളിതമായ ജീവിതരീതി പിന്തുടര്‍ന്ന വ്യക്തിത്വമായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റേത്. അവസാന നാളുകളില്‍ വന്വാസ, ഹൗസ്ഫുള്‍ 5 തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങളിലൂടെ അഭിനയരംഗത്ത് സജീവമായിരുന്നു ആ മഹാപ്രതിഭ.

ക്യാമറയ്ക്ക് മുന്നിലെ കഥാപാത്രങ്ങള്‍ക്കും അപ്പുറം, താന്‍ വിശ്വസിച്ച നിലപാടുകളില്‍ ഉറച്ചുനിന്ന ആര്‍ജ്ജവമുള്ള കലാകാരനായിരുന്നു നാനാ പടേക്കര്‍. വേഷപ്പകര്‍ച്ചകളിലെ തീക്ഷ്ണത കൊണ്ടും പച്ചയായ മനുഷ്യത്വത്തിന്റെ ലാളിത്യം കൊണ്ടും ഇന്ത്യന്‍ സിനിമാ ചരിത്രത്തില്‍ അദ്ദേഹം തീര്‍ത്ത വഴിത്താരകള്‍ മായാതെ കിടക്കും. ഒടുവിലത്തെ ഫ്രെയിമിലും ആഴത്തിലുള്ള മുദ്ര പതിപ്പിച്ച ആ പ്രണാമത്തിന് മുന്നില്‍ തലകുനിക്കുമ്പോള്‍, ഇന്ത്യന്‍ സിനിമയിലെ പകരക്കാരനില്ലാത്ത ആ ശബ്ദം പ്രേക്ഷക മനസ്സുകളില്‍ എന്നെന്നും മുഴങ്ങിക്കേള്‍ക്കും.