ഇന്നത്തെ ലോകം മുമ്പെങ്ങുമില്ലാത്തവിധം സങ്കീര്‍ണ്ണമായ ഒരു അവസ്ഥയിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്. ഒരു വശത്ത് സാമ്പത്തിക താല്പര്യങ്ങള്‍ മുന്‍നിര്‍ത്തിയുള്ള ഉപരോധങ്ങളും വ്യാപാര യുദ്ധങ്ങളും, മറുവശത്ത് ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളില്‍ പുകയുന്ന യുദ്ധപ്രതിസന്ധികളും. പരസ്പരം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഈ രണ്ട് ഘടകങ്ങള്‍ എങ്ങനെയാണ് ആഗോള ക്രമത്തെ മാറ്റിമറിക്കുന്നതെന്നും സാധാരണക്കാരന്റെ ജീവിതത്തെ ബാധിക്കുന്നതെന്നും നോക്കാം.

ആദ്യം അറിയേണ്ടത് ജിയോ ഇക്കണോമിക്‌സ് എന്താണെന്നാണ്. ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ മേധാവിത്വത്തിനും രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യങ്ങള്‍ക്കുമായി സാമ്പത്തിക മാര്‍ഗങ്ങള്‍ ഉപയോഗിക്കുന്നതിനെയാണ് ജിയോ ഇക്കണോമിക്‌സ് എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. പണ്ടുകാലത്ത് യുദ്ധങ്ങളിലൂടെയായിരുന്നു രാജ്യങ്ങള്‍ അധികാരം സ്ഥാപിച്ചിരുന്നതെങ്കില്‍, ഇന്ന് സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങള്‍, വ്യാപാര വിലക്കുകള്‍, വിദേശ നിക്ഷേപങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണം എന്നിവയാണ് പ്രധാന ആയുധങ്ങള്‍.

വ്യാപാര യുദ്ധത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഉദാഹരണമാണ് അമേരിക്കയും ചൈനയും തമ്മിലുള്ള സാമ്പത്തിക മത്സര. പരസ്പരം ഉല്‍പ്പന്നങ്ങള്‍ക്ക് നികുതി വര്‍ദ്ധിപ്പിച്ചും സാങ്കേതിക വിദ്യ വിലക്കിയും നടത്തുന്ന ഈ പോരാട്ടം ആഗോള വിപണിയെ വല്ലാതെ ഉലയ്ക്കുന്നുണ്ട്. യുദ്ധങ്ങളിലോ മറ്റ് മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങളിലോ ഏര്‍പ്പെടുന്ന രാജ്യങ്ങള്‍ക്കെതിരെ സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങള്‍ ഏര്‍പ്പെടുത്താറുണ്ട്. (ഉദാഹരണത്തിന് റഷ്യ, ഇറാന്‍). ഇത്തരത്തില്‍ ഏര്‍പ്പെടുത്തുന്ന ഉപരോധങ്ങള്‍ ആഗോള വിതരണ ശൃംഖലയെ തകിടം മറിക്കുന്നു.

ആഗോള യുദ്ധ പ്രതിസന്ധികളും ആഘാതവും

റഷ്യ-ഉക്രെയ്ന്‍ സംഘര്‍ഷം, പശ്ചിമേഷ്യയിലെ അസ്ഥിരതകള്‍ എന്നിവ ലോകത്തെ ഒരു മൂന്നാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന്റെ നിഴലിലാണ് നിര്‍ത്തിയിരിക്കുന്നത്. ഈ യുദ്ധങ്ങള്‍ കേവലം അതിര്‍ത്തി തര്‍ക്കങ്ങള്‍ മാത്രമല്ല, അവയ്ക്ക് പിന്നില്‍ കൃത്യമായ സാമ്പത്തിക താല്പര്യങ്ങളുമുണ്ട്. ലോകത്തിലെ പ്രധാന എണ്ണ, പ്രകൃതിവാതക ഉല്‍പ്പാദകരായ രാജ്യങ്ങള്‍ സംഘര്‍ഷങ്ങളില്‍ ഏര്‍പ്പെടുമ്പോള്‍ അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയില്‍ ക്രൂഡ് ഓയില്‍ വില കുതിച്ചുയരുന്നു. ഇത് ഇന്ത്യയെപ്പോലെ ഇന്ധനം ഇറക്കുമതി ചെയ്യുന്ന രാജ്യങ്ങളില്‍ പണപ്പെരുപ്പത്തിന് കാരണമാകുന്നു.

മറ്റൊന്നാണ് ഭക്ഷ്യസുരക്ഷാ ഭീഷണി. ഉക്രെയ്‌നും റഷ്യയും ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഗോതമ്പ്, വളം ഉല്‍പ്പാദകരാണ്. ഈ മേഖലയിലെ യുദ്ധം ആഫ്രിക്കന്‍-ഏഷ്യന്‍ രാജ്യങ്ങളില്‍ വലിയ ഭക്ഷ്യക്ഷാമത്തിനും വിലക്കയറ്റത്തിനും വഴിവെച്ചു. കൂടാതെ ചെങ്കടലിലെയും മറ്റ് പ്രധാന കപ്പല്‍ ചാലുകളിലെയും സംഘര്‍ഷങ്ങള്‍ കാരണം ചരക്കുനീക്കം വൈകുകയും, കപ്പല്‍ കൂലി വര്‍ദ്ധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് നിത്യോപയോഗ സാധനങ്ങളുടെ വില വര്‍ദ്ധിക്കാന്‍ കാരണമാകുന്നു.

വികേന്ദ്രീകരിക്കപ്പെടുന്ന ലോകം

വര്‍ഷങ്ങളായി ലോകം ഒരു 'ആഗോള ഗ്രാമം' എന്ന ആശയത്തിലൂന്നിയാണ് മുന്നോട്ട് പോയിരുന്നത്. എന്നാല്‍ ഇപ്പോഴത്തെ സാഹചര്യങ്ങള്‍ രാജ്യങ്ങളെ പരസ്പരം ഭയപ്പെടാന്‍ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു. ഇതിന്റെ ഫലമായി രാജ്യങ്ങള്‍ മറ്റ് രാജ്യങ്ങളെ ആശ്രയിക്കുന്നത് കുറച്ച്, സ്വന്തമായി ഉല്‍പ്പന്നങ്ങളും സാങ്കേതികവിദ്യയും വികസിപ്പിക്കാന്‍ ശ്രമിക്കുന്നു (ഉദാഹരണത്തിന് ഇന്ത്യയുടെ 'മേക്ക് ഇന്‍ ഇന്ത്യ' പദ്ധതി).

അതേപോലെ ഡോളറിന്റെ ആധിപത്യവും 'ഡി-ഡോളറൈസേഷന്‍' ചര്‍ച്ചകളും വെല്ലുവിളികള്‍ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാരത്തില്‍ അമേരിക്കന്‍ ഡോളറിനുള്ള മേധാവിത്വം കുറയ്ക്കാനുള്ള ചില രാജ്യങ്ങളുടെ (പ്രത്യേകിച്ച് ചൈന, റഷ്യ, ബ്രസീല്‍) ബോധപൂര്‍വ്വമായ ശ്രമങ്ങള്‍ ഇന്ന് ശക്തമാണ്. സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങളില്‍ നിന്ന് രക്ഷ നേടാന്‍ സ്വന്തം കറന്‍സികളില്‍ വ്യാപാരം നടത്താന്‍ രാജ്യങ്ങള്‍ താല്പര്യപ്പെടുന്നത് ആഗോള സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയില്‍ വലിയൊരു മാറ്റത്തിന് വഴി തുറക്കുന്നു.ഡോളറിന് പകരമായി സ്വന്തം കറന്‍സികളില്‍ വ്യാപാരം നടത്താന്‍ ബ്രിക്‌സ് പോലുള്ള കൂട്ടായ്മകള്‍ ശ്രമിക്കുന്നത് ജിയോ ഇക്കണോമിക് ഭിന്നതകളുടെ ആഴം കൂട്ടുന്നു.

ഇന്ന് ജിയോ ഇക്കണോമിക്‌സിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പോരാട്ട വീഥി ഡിജിറ്റല്‍ ലോകമാണ്. ആധുനിക സാങ്കേതിക വിദ്യയുടെയും ആര്‍ട്ടിഫിഷ്യല്‍ ഇന്റലിജന്‍സിന്റെയും ഹൃദയമായ 'സെമികണ്ടക്ടര്‍ ചിപ്പുകളുടെ' നിര്‍മ്മാണത്തില്‍ ആധിപത്യം സ്ഥാപിക്കാന്‍ വന്‍ശക്തികള്‍ മത്സരിക്കുകയാണ്. തായ്‌വാന്‍ പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള തര്‍ക്കങ്ങളും, രാജ്യങ്ങളുടെ സുപ്രധാന മേഖലകളെ തളര്‍ത്തുന്ന സൈബര്‍ ആക്രമണങ്ങളും ഡിജിറ്റല്‍ യുഗത്തിലെ പുതിയ ആയുധങ്ങളാണ്.

ഇന്ത്യയുടെ നിലപാടും നയതന്ത്ര വെല്ലുവിളികളും

ഈ ആഗോള പ്രതിസന്ധികള്‍ക്കിടയില്‍ ഇന്ത്യ വളരെ ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു നയതന്ത്ര പാതയിലൂടെയാണ് സഞ്ചരിക്കുന്നത്. ഒരു വശത്ത് പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളുമായി ശക്തമായ സാമ്പത്തിക ബന്ധം പുലര്‍ത്തുമ്പോള്‍ തന്നെ, മറുവശത്ത് റഷ്യയുമായുള്ള പരമ്പരാഗത സൗഹൃദവും ഇന്ത്യ നിലനിര്‍ത്തുന്നു. ആഗോള വിതരണ ശൃംഖലയില്‍ ചൈനയ്ക്ക് പകരമാവാന്‍ ശ്രമിക്കുന്ന ഇന്ത്യയ്ക്ക്, ഈ ഭിന്നതകള്‍ വെല്ലുവിളികള്‍ക്കൊപ്പം വലിയ അവസരങ്ങളും നല്‍കുന്നുണ്ട്.

അമേരിക്കയുടെ നിലപാട്: സാമ്പത്തിക മേധാവിത്വവും ആഗോള നിയന്ത്രണവും

ആഗോള ജിയോ ഇക്കണോമിക് ഭിന്നതകളുടെയും വ്യാപാര യുദ്ധങ്ങളുടെയും പ്രധാന കേന്ദ്രം അമേരിക്കയാണെന്നാണ് സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധരുടെ അഭിപ്രായം. തങ്ങളുടെ ആഗോള സാമ്പത്തിക-സൈനിക മേധാവിത്വം നിലനിര്‍ത്താനും ആഭ്യന്തര ഉല്‍പ്പാദനം വര്‍ദ്ധിപ്പിക്കാനുമുള്ള ശക്തമായ നയങ്ങളാണ് അമേരിക്ക സ്വീകരിക്കുന്നത്.

തങ്ങളുടെ രാജ്യത്തെ വ്യവസായങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി അമേരിക്ക വിദേശ ഉല്‍പ്പന്നങ്ങള്‍ക്ക്, പ്രത്യേകിച്ച് ചൈനീസ് ഉല്‍പ്പന്നങ്ങള്‍ക്ക് മേല്‍ കടുത്ത നികുതികള്‍ ചുമത്തുന്നുണ്ട്. ഇലക്ട്രിക് വാഹനങ്ങള്‍, സെമികണ്ടക്ടര്‍ ചിപ്പുകള്‍, സോളാര്‍ പാനലുകള്‍ എന്നിവയുടെ ഇറക്കുമതിക്ക് ഏര്‍പ്പെടുത്തിയ വലിയ നികുതികള്‍ ആഗോള വിപണിയില്‍ വന്‍ ചലനങ്ങള്‍ ഉണ്ടാക്കി.

അമേരിക്കയുടെ വിദേശനയത്തിന്റെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആയുധം സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങളാണ്. തങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകളോട് വിയോജിക്കുന്ന റഷ്യ, ഇറാന്‍, ക്യൂബ, വെനിസ്വേല തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങള്‍ക്കെതിരെ അമേരിക്ക കടുത്ത സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങള്‍ ഏര്‍പ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു. ഭാവി സാങ്കേതികവിദ്യയ്ക്കും ഹരിത ഊര്‍ജ്ജത്തിനും ആവശ്യമായ ലിഥിയം, കൊബാള്‍ട്ട് തുടങ്ങിയ നിര്‍ണ്ണായക ധാതുക്കളുടെ വിപണിയില്‍ ചൈനയ്ക്കുള്ള മേധാവിത്വം തകര്‍ക്കാന്‍ അമേരിക്ക സഖ്യകക്ഷികളുമായി ചേര്‍ന്ന് ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതിനായി ജി7 രാജ്യങ്ങളുമായും ക്വാഡ് കൂട്ടായ്മയുമായും ചേര്‍ന്ന് പ്രത്യേക പദ്ധതികള്‍ അമേരിക്ക ആവിഷ്‌കരിക്കുന്നുണ്ട്.

ബിആര്‍സിഎസ് പോലുള്ള കൂട്ടായ്മകള്‍ തദ്ദേശീയ കറന്‍സികളിലേക്ക് മാറുമ്പോഴും, ലോകത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക കറന്‍സിയെന്ന ഡോളറിന്റെ പദവി നിലനിര്‍ത്താന്‍ അമേരിക്ക കടുത്ത സാമ്പത്തിക സമ്മര്‍ദ്ദങ്ങള്‍ മറ്റ് രാജ്യങ്ങള്‍ക്ക് മേല്‍ ചെലുത്തുന്നുണ്ടെന്നാണ് ആരോപണം. ചുരുക്കത്തില്‍ ആഗോളവല്‍ക്കരണത്തിന്റെ പഴയ നിയമങ്ങളില്‍ നിന്ന് മാറി, 'അമേരിക്ക ഫസ്റ്റ്' എന്ന സാമ്പത്തിക ദേശീയതയിലേക്കാണ് യു.എസ് ഇന്ന് നീങ്ങുന്നത്. ഇത് ആഗോള വിപണിയില്‍ കൂടുതല്‍ ചേരിതിരിവുകള്‍ക്ക് കാരണമാകുന്നുണ്ടെന്നും വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.

ജിയോ ഇക്കണോമിക് ഭിന്നതകളും യുദ്ധ പ്രതിസന്ധികളും കേവലം രാഷ്ട്രീയ വാര്‍ത്തകള്‍ മാത്രമല്ല. നമ്മുടെ അടുക്കളയിലെ വിലക്കയറ്റവും, പെട്രോള്‍ പമ്പിലെ നിരക്കുകളും, ഐടി മേഖലയിലെ തൊഴില്‍ സുരക്ഷിതത്വവുമെല്ലാം ഇതിനോട് ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. വന്‍ ശക്തികള്‍ തമ്മിലുള്ള ഈ സാമ്പത്തിക-സൈനിക മത്സരങ്ങള്‍ക്കിടയില്‍, നയതന്ത്രപരമായ വിവേകത്തിലൂടെയും സാമ്പത്തിക സുരക്ഷിതത്വത്തിലൂടെയും മാത്രമേ വികസ്വര രാജ്യങ്ങള്‍ക്ക് മുന്നോട്ട് പോകാന്‍ സാധിക്കൂ. ശാന്തിയും സഹകരണവുമില്ലാത്ത ഒരു ആഗോള സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് ദീര്‍ഘകാലം നിലനില്‍ക്കാനാവില്ല എന്നതാണ് യാഥാര്‍ത്ഥ്യം.

ഫേസ്ബുക്കിൽ വാർത്തകൾ അറിയാൻ പേജ് ലൈക്ക് ചെയ്യുക Facebook ലിങ്ക് 👇
ഫേസ്ബുക് പേജ് ലൈക്ക് ചെയ്യാൻ ഈ ലിങ്കിൽ (https://www.facebook.com/vachakam/) ക്ലിക്ക് ചെയ്തിട്ട് ലൈക്ക് / Follow ബട്ടൺ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക. ഒപ്പം vachakam.com ന്റെ YouTube ചാനൽ സബ്സ്ക്രൈബ് ചെയ്യാനും മറക്കല്ലേ...
ചാനൽ ലിങ്ക്: https://www.youtube.com/channel/UCXRVmXRlpFL8TzgXtb8IIyw?sub_confirmation=1