തുർക്കിയുടെ കരുത്തായി കാൻ ഫൈറ്റർ ജെറ്റ്; 700 മില്യൺ ഡോളറിന്റെ എൻജിൻ ഇടപാടുമായി ട്രംപ് ഭരണകൂടം

JUNE 26, 2026, 4:59 AM

തുർക്കിയുടെ അഭിമാനകരമായ അഞ്ചാം തലമുറ യുദ്ധവിമാനമായ കാൻ (KAAN) പദ്ധതിക്ക് കരുത്തേകാൻ അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ഭരണകൂടം തയ്യാറെടുക്കുന്നു. ജനറൽ ഇലക്ട്രിക് നിർമ്മിതമായ എഫ്-110 ജെറ്റ് എൻജിനുകൾ തുർക്കിക്ക് കൈമാറുന്നതിനായി 700 മില്യൺ ഡോളറിലധികം വരുന്ന വമ്പൻ കരാറിനാണ് ട്രംപ് ഭരണകൂടം പച്ചക്കൊടി കാട്ടിയിരിക്കുന്നത്. നാറ്റോ ഉച്ചകോടിക്ക് മുന്നോടിയായി നടപ്പിലാക്കുന്ന ഈ നീക്കം ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള പ്രതിരോധ ബന്ധത്തിൽ നിർണ്ണായകമായ മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവരുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്. തുർക്കിയുടെ സ്വന്തം യുദ്ധവിമാന പദ്ധതിയായ കാൻ വികസിപ്പിക്കുന്നതിൽ നിലവിൽ എൻജിനുകളുടെ ലഭ്യത വലിയൊരു വെല്ലുവിളിയായിരുന്നു. സ്വന്തമായി എൻജിൻ വികസിപ്പിക്കുന്നതുവരെ കാൻ വിമാനങ്ങൾ പറത്താൻ ഈ അമേരിക്കൻ എൻജിനുകൾ തുർക്കിക്ക് അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്. യുഎസ് കോൺഗ്രസിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്ന് ചില എതിർപ്പുകൾ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും പ്രതിരോധ താൽപ്പര്യങ്ങൾ മുൻനിർത്തി ഈ ഇടപാടുമായി മുന്നോട്ട് പോകാനാണ് ട്രംപ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ തീരുമാനം. കഴിഞ്ഞ കുറച്ചു കാലമായി തുർക്കിയുടെ പ്രതിരോധ ആവശ്യങ്ങളിൽ അമേരിക്ക ചില നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. എന്നാൽ റഷ്യൻ നിർമ്മിത എസ്-400 മിസൈൽ സംവിധാനം കൈവശം വെക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട തർക്കങ്ങൾക്കിടയിലും ഈ എൻജിൻ കരാർ യാഥാർത്ഥ്യമാകുന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്. പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ തുർക്കി പ്രസിഡന്റ് റജബ് തയ്യിബ് എർദോഗനുമായുള്ള വ്യക്തിപരമായ ബന്ധം ഈ തീരുമാനത്തിൽ വലിയ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഏകദേശം 80 എൻജിനുകളാണ് ഈ കരാറിലൂടെ തുർക്കിക്ക് ലഭിക്കുക. കാൻ വിമാനങ്ങളുടെ പ്രോട്ടോടൈപ്പ് ഘട്ടം മുതൽ ആദ്യകാല നിർമ്മാണ ബാച്ചുകൾ വരെ ഈ എൻജിനുകൾ ഉപയോഗിക്കാനാണ് തുർക്കി പദ്ധതിയിടുന്നത്. സ്വന്തമായി എൻജിൻ വികസിപ്പിച്ചെടുക്കുന്നതുവരെ തുർക്കിയുടെ വ്യോമ പ്രതിരോധത്തിന് ഇതൊരു താത്കാലിക ആശ്വാസമാകും. തുർക്കിയുടെ എസ്‌കിഷെഹിറിലുള്ള ടിഇഐ (TEI) കമ്പനിക്കാണ് ഈ എൻജിനുകളുടെ പരിപാലനത്തിലും അസംബ്ലിംഗിലും മുൻപരിചയമുള്ളത്. അതിനാൽ അമേരിക്കയിൽ നിന്ന് വാങ്ങുന്ന ഈ എൻജിനുകൾ തുർക്കിയിൽ വെച്ച് തന്നെ അസംബിൾ ചെയ്യാനും പരിപാലിക്കാനും സാധിക്കുമെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഇത് തുർക്കിയുടെ പ്രതിരോധ നിർമ്മാണ മേഖലയ്ക്ക് വലിയ ആത്മവിശ്വാസം നൽകുന്ന കാര്യമാണ്. അടുത്ത മാസം നടക്കാനിരിക്കുന്ന നാറ്റോ ഉച്ചകോടിയിൽ പ്രസിഡന്റ് ട്രംപും പ്രസിഡന്റ് എർദോഗനും തമ്മിൽ നേരിട്ട് കൂടിക്കാഴ്ച നടത്താൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഈ എൻജിൻ ഇടപാട് ആ ഉച്ചകോടിയുടെ അന്തരീക്ഷം കൂടുതൽ സൗഹൃദപരമാക്കുമെന്നും നയതന്ത്ര വൃത്തങ്ങൾ കരുതുന്നു. പ്രതിരോധ മേഖലയിലെ സഹകരണം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ നാറ്റോ സഖ്യത്തിലെ ഭിന്നതകൾ പരിഹരിക്കാനാണ് അമേരിക്ക ശ്രമിക്കുന്നത്. വിമർശനങ്ങൾ പല കോണുകളിൽ നിന്ന് ഉയരുന്നുണ്ടെങ്കിലും സഖ്യരാജ്യങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം ബലപ്പെടുത്താൻ ഈ കരാർ സഹായിക്കുമെന്ന് ട്രംപ് ഭരണകൂടം ന്യായീകരിക്കുന്നു. എന്തായാലും തുർക്കിയുടെ കാൻ പദ്ധതിക്ക് ഇതൊരു പുതിയ ജീവൻ നൽകുമെന്ന് ഉറപ്പാണ്. വരും ദിവസങ്ങളിൽ ഇതിന്റെ കൂടുതൽ വിശദാംശങ്ങൾ ഔദ്യോഗികമായി പുറത്തുവരുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കാം.

English Summary The Trump administration is advancing a 700 million dollar deal to sell GE F110 fighter jet engines to Turkiye to power its indigenous KAAN fifth generation fighter program. This strategic move aims to boost Ankara indigenous combat air capabilities while providing a bridge until Turkiye develops its own domestic engine. Despite congressional concerns regarding the S-400 missile system the administration is prioritizing this defense gesture ahead of the upcoming NATO summit. The deal covers dozens of engines and is expected to provide credibility and stability to the KAAN project as it moves into the flight testing and production phases. President Donald Trump and President Recep Tayyip Erdogan are expected to discuss this deepening defense cooperation during their upcoming bilateral talks.