ആഗോള വിപണിയെ ഞെട്ടിച്ച് സ്‌പേസ് എക്‌സ് ഐപിഒ; 86 ബില്യണ്‍ ഡോളര്‍ സമാഹരിച്ച് ഇലോണ്‍ മസ്‌ക്

JULY 3, 2026, 11:06 AM

ന്യൂയോര്‍ക്ക്: ആഗോള സാമ്പത്തിക രംഗത്തെയും ബഹിരാകാശ വിപണിയെയും ഒന്നടങ്കം അമ്പരപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഇലോണ്‍ മസ്‌കിന്റെ സ്‌പേസ് എക്‌സ് ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഐപിഒ പൂര്‍ത്തിയാക്കി. കഴിഞ്ഞ മാസം നടന്ന പൊതു ഓഹരി വില്പനയിലൂടെ ഏകദേശം 86 ബില്യണ്‍ ഡോളറാണ് കമ്പനി സമാഹരിച്ചത്. കമ്പനിയുടെ ആകെ ഓഹരികളുടെ വെറും 4 മുതല്‍ 5 ശതമാനം വരെ മാത്രം വിപണിയിലിറക്കിയാണ് സ്‌പേസ് എക്‌സ് ഈ വന്‍ നേട്ടം സ്വന്തമാക്കിയത്.

ബാക്കി വരുന്ന 95 ശതമാനം ഓഹരികളും വന്‍തോതില്‍ വിപണിയിലെത്തി വിലയിടിയാതിരിക്കാന്‍ അതീവ സങ്കീര്‍ണ്ണമായ നിയന്ത്രണങ്ങളോടെ പൂട്ടിയിട്ടിരിക്കുകയാണ്. സാധാരണയായി ഒരു കമ്പനി പൊതുവിപണിയില്‍ ഇറങ്ങുമ്പോള്‍ പ്രമോട്ടര്‍മാരും പ്രമുഖ നിക്ഷേപകരും 180 ദിവസത്തേക്ക് ഓഹരികള്‍ വില്‍ക്കാന്‍ പാടില്ലെന്ന ലോക്ക്-അപ്പ് നിബന്ധനയുണ്ടാകാറുണ്ട്. എന്നാല്‍ സ്‌പേസ് എക്‌സ് ഇതിനായി ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത് ഓഹരി വിപണിയുടെ ചരിത്രത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും സങ്കീര്‍ണ്ണമായ ടൈംടേബിളാണ്.

ജീവനക്കാര്‍ക്കും ചെറുകിട നിക്ഷേപകര്‍ക്കുമായി ഓഗസ്റ്റ്, സെപ്റ്റംബര്‍, ഒക്ടോബര്‍ മാസങ്ങളിലായി ഘട്ടങ്ങളായി 7 ശതമാനം വീതം ഓഹരികള്‍ പിന്‍വലിക്കാന്‍ അനുമതിയുണ്ട്. കമ്പനിയുടെ ആദ്യ സാമ്പത്തിക പാദ റിപ്പോര്‍ട്ടുകള്‍ പുറത്തുവരുന്നതിന് അനുസരിച്ച് ആകെ 15 വ്യത്യസ്ത തീയതികളിലായിട്ടാണ് ഈ വിപണന പ്രക്രിയ ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഓഹരികള്‍ കൂട്ടത്തോടെ വിപണിയിലെത്തി മൂല്യം തകരാതിരിക്കാനാണ് ഈ മുന്‍കരുതല്‍.

കുതിച്ചുയരുന്ന വിപണി മൂല്യം

ഐപിഒ വേളയില്‍ 135 ഡോളര്‍ നിശ്ചയിച്ചിരുന്ന സ്‌പേസ് എക്‌സ് ഓഹരികള്‍ ആദ്യദിനം 150 ഡോളറിലാണ് വ്യാപാരം ആരംഭിച്ചത്. ദിവസങ്ങള്‍ക്കുള്ളില്‍ തന്നെ 226 ഡോളര്‍ വരെ ഉയര്‍ന്ന ഓഹരി നിരക്ക്, നേരിയ തിരുത്തലുകള്‍ക്ക് ശേഷം നിലവില്‍ 162 ഡോളറിലാണ് വ്യാപാരം തുടരുന്നത്. ഇതോടെ കമ്പനിയുടെ ആകെ വിപണി മൂല്യം 2.61 ട്രില്യണ്‍ ഡോളര്‍ എന്ന പ്രപഞ്ചതുല്യമായ റെക്കോര്‍ഡില്‍ എത്തിനില്‍ക്കുന്നു.

ഈ സാമ്പത്തിക കരുത്ത് ഉപയോഗിച്ച് വലിയ ബിസിനസ്സ് വിപുലീകരണങ്ങള്‍ക്കാണ് മസ്‌ക് ഒരുങ്ങുന്നത്. ഐപിഒ കഴിഞ്ഞ തൊട്ടടുത്ത ദിവസങ്ങളില്‍ തന്നെ എഐ കോഡിംഗ് സ്റ്റാര്‍ട്ടപ്പായ കഴ്‌സര്‍ 60 ബില്യണ്‍ ഡോളറിന് സ്‌പേസ് എക്‌സ് സ്വന്തമാക്കിയിരുന്നു. ഇലോണ്‍ മസ്‌കിന്റെ എഐ കമ്പനിയായ എക്‌സ്എഐയുടെ സാങ്കേതിക സഹായത്തോടെ വരും ദിവസങ്ങളില്‍ കൂടുതല്‍ കമ്പനികളെ ഏറ്റെടുക്കാന്‍ സ്‌പേസ് എക്‌സ് ഓഹരികള്‍ മസ്‌ക് ആയുധമാക്കുമെന്നാണ് വിപണി വിദഗ്ദ്ധരുടെ വിലയിരുത്തല്‍.

ഒരു വര്‍ഷത്തെ വിലക്ക്; മസ്‌കിന്റെ നീക്കം എന്ത്?

കമ്പനിയുടെ 82 ശതമാനം വോട്ടിംഗ് അവകാശവും 6.4 ബില്യണ്‍ ഓഹരികളും കൈവശമുള്ള ഇലോണ്‍ മസ്‌കിന് അടുത്ത 366 ദിവസത്തേക്ക് ഒരു ഓഹരി പോലും വില്‍ക്കാന്‍ നിയമപരമായി സാധിക്കില്ല. ജീവനക്കാര്‍ക്ക് ഇളവുകളുണ്ടെങ്കിലും മസ്‌കിന് പൂര്‍ണ്ണ ലോക്ക്-ഇന്‍ കാലാവധിയാണ് നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നത്. എന്നാല്‍ ഒരു വര്‍ഷം കഴിയുന്നതോടെ ഈ വിലക്കുകളെല്ലാം ഒന്നിച്ച് നീങ്ങും.

ഒരു വര്‍ഷത്തിന് ശേഷം മസ്‌ക് തന്റെ ഓഹരികള്‍ കൂട്ടത്തോടെ വിപണിയിലിറക്കിയാല്‍ അത് ഓഹരി വിലയെ ദോഷകരമായി ബാധിക്കുമെങ്കിലും, അദ്ദേഹം അതിന് മുതിരാന്‍ സാധ്യതയില്ലെന്നാണ് സാമ്പത്തിക നിരീക്ഷകര്‍ വ്യക്തമാക്കുന്നത്. ടെസ്ലയുടെ കാര്യത്തിലെന്നപോലെ ഓഹരികള്‍ പണയപ്പെടുത്തി വായ്പയെടുക്കുന്ന തന്ത്രമാകും മസ്‌ക് ഇവിടെയും സ്വീകരിക്കുക. സ്‌പേസ് എക്‌സ് ഓഹരികളുടെ മൂല്യം ഇനിയും വര്‍ദ്ധിക്കുമെന്ന് ഉറപ്പുള്ളതിനാല്‍, വിപണിയില്‍ ജീവനക്കാര്‍ വില്‍ക്കുന്ന ഓഹരികള്‍ മസ്‌ക് തന്നെ തിരികെ വാങ്ങിയേക്കുമെന്ന സൂചനകളും ശക്തമാണ്.

English Summary

SpaceX recently completed the largest IPO in history, raising approximately $86 billion by floating just 4% to 5% of its shares, which quickly propelled its market cap to a staggering $2.61 trillion with a current stock price hovering around $162. To prevent a sudden market flood and protect its share price, the rocket maker implemented a highly complex, 15-date staggered lock-up schedule that allows employees and early investors to liquidate small tranches around upcoming earnings reports and milestones. Meanwhile, CEO Elon Musk—who controls 82% of the voting power through 6.4 billion shares—is subject to a strict 366-day cliff that bars him from selling a single share for a full year, after which all his restrictions lift at once; however, analysts predict he will hold or even accumulate more stock rather than sell, using SpaceX's high-value equity as currency for massive future acquisitions like his recent $60 billion purchase of AI startup Cursor.