പെന്റഗണും ടെഹ്‌റാനും തമ്മിൽ മാസങ്ങളായി നിലനിൽക്കുന്ന മാരകമായ നാവികവ്യോമ യുദ്ധം പൂർണ്ണമായ ഒരു പ്രാദേശിക മഹാസമരത്തിലേക്ക് വഴിമാറുന്ന ഘട്ടത്തിലാണ്, പശ്ചിമേഷ്യയിലെ മധ്യസ്ഥ രാജ്യങ്ങൾ ഇരുപക്ഷത്തിനും മുൻപിൽ പുതിയൊരു തന്ത്രപ്രധാന നിർദ്ദേശം വെച്ചിരിക്കുന്നത്. കഴിഞ്ഞ ജൂൺ 17ന് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപും ഇറാൻ പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെസെഷ്‌കിയാനും ഒപ്പുവെച്ച പതിനാല് ഇന താല്കാലിക ധാരണാപത്രം (MOU) തകർച്ച നേരിട്ട പശ്ചാത്തലത്തിൽ, അത് പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാൻ പത്ത് ദിവസത്തെ അടിയന്തിര വെടിനിർത്തൽ ഓഫർ ചെയ്യുന്ന നയതന്ത്ര രേഖകൾ ഇറാനിയൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയത്തിന് കൈമാറിയതായി മുതിർന്ന ഇസ്ലാമിക് അധികൃതർ ഔദ്യോഗികമായി വെളിപ്പെടുത്തി.

എന്നാൽ, കഴിഞ്ഞ ഒൻപത് രാത്രികളായി തുടർച്ചയായി യുഎസ് പോർവിമാനങ്ങൾ തങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾക്ക് നേരെ മാരകമായ ആക്രമണം അഴിച്ചുവിടുന്നതിനിടയിലും, രാജ്യം ഇപ്പോൾ അമേരിക്കയോട് ഒരു സമ്പൂർണ്ണ യുദ്ധത്തിലാണ് എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചുകൊണ്ട് പെസെഷ്‌കിയാൻ രംഗത്തെത്തിയത് ഈ വെടിനിർത്തൽ നിർദ്ദേശത്തിന്റെ ഭാവി സംശയനിഴലിലാക്കുന്നുണ്ട്.

ഇറാൻ ധാരണാപത്രത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറാൻ നിർബന്ധിതരായതിന്റെ പിന്നിലെ യഥാർത്ഥ കാരണങ്ങളെക്കുറിച്ചും, ടെഹ്‌റാനിലെ ആഭ്യന്തര അധികാര വടംവലികളെക്കുറിച്ചും, പെന്റഗണിന്റെ കടുത്ത അടിസ്ഥാന സൗകര്യ പ്രഹരങ്ങൾ നയതന്ത്ര മേശയിലെത്തിച്ച പുതിയ ഭൗമരാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചുമുള്ള സമഗ്രമായ റിപ്പോർട്ട് താഴെ നൽകുന്നു:
കഴിഞ്ഞ മാസം ഒപ്പുവെച്ച 60 ദിവസത്തെ താല്കാലിക വെടിനിർത്തൽ കരാർ സാങ്കേതികമായി തകർന്നത് യുഎസ് ഇന്റലിജൻസും വിപ്ലവ ഗാർഡുകളും തമ്മിൽ പേർഷ്യൻ ഗൾഫിലുണ്ടായ കടുത്ത അഭിപ്രായ ഭിന്നതയെ തുടർന്നാണ്.

ഇറാനിയൻ എണ്ണ കയറ്റുമതി തടയുന്ന ഉപരോധങ്ങളിൽ താല്കാലിക ഇളവ് നൽകാമെന്ന് അമേരിക്ക വാഗ്ദാനം ചെയ്തിരുന്നുവെങ്കിലും, വിദേശ ബാങ്കുകളിലുള്ള തങ്ങളുടെ മരവിപ്പിച്ച കോടിക്കണക്കിന് ഡോളറിന്റെ സാമ്പത്തിക ആസ്തികൾ റിലീസ് ചെയ്യാൻ വാഷിംഗ്ടൺ വിസമ്മതിച്ചതാണ് തടസ്സമായി മാറിയത്. ഇതിനൊപ്പം ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള വാണിജ്യ കപ്പൽ ഗതാഗതത്തിന് വിപ്ലവ ഗാർഡുകൾ വീണ്ടും ഉപരോധം ഏർപ്പെടുത്തിയതോടെ ജൂലൈ 10ന് ട്രംപ് ഈ കരാർ പൂർണ്ണമായും അസാധുവാക്കിയതായി ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിക്കുകയായിരുന്നു.

1. എന്തുകൊണ്ട് ഇറാൻ മുൻ ധാരണാപത്രത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറാൻ താല്പര്യം കാണിച്ചു?

സാമ്പത്തിക നിബന്ധനകളിലെ വഞ്ചനയും തങ്ങളുടെ പരമാധികാരത്തിന്മേലുള്ള കടന്നുകയറ്റവുമാണ് കരാറിൽ നിന്ന് മാറാൻ ഇറാനെ പ്രേരിപ്പിച്ചത്.

• മരവിപ്പിച്ച ആസ്തികളിലെ അനിശ്ചിതത്വം: പാകിസ്ഥാനും ഖത്തറും മധ്യസ്ഥത വഹിച്ച് തയ്യാറാക്കിയ ധാരണാപത്രം അനുസരിച്ച് വിദേശത്തുള്ള പതിനാല് ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ എണ്ണ വരുമാനം ഇറാനിലേക്ക് തിരികെ ലഭിക്കേണ്ടിയിരുന്നു. എന്നാൽ ഇതിൽ അമേരിക്കൻ കോൺഗ്രസ് കടുത്ത തടസ്സങ്ങൾ ഉന്നയിച്ചതോടെ സാമ്പത്തിക മേഖലയിലെ യാതൊരു ആശ്വാസവും തങ്ങൾക്ക് ലഭിക്കുന്നില്ലെന്ന് ടെഹ്‌റാൻ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.
• ആണവ പരീക്ഷണങ്ങളിലെ കടുത്ത നിബന്ധനകൾ: സിവിൽ ആവശ്യങ്ങൾക്കുള്ള യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണത്തിന് മേൽ പെന്റഗൺ പൂർണ്ണമായ നിരോധനം ഏർപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിച്ചത് ഇറാനിലെ പരമ്പരാഗത ദേശീയവാദികളെ ചൊടിപ്പിച്ചു. ഇത് തങ്ങളുടെ അണുബോംബ് ശേഷിയെ പൂർണ്ണമായും നിർജ്വീര്യമാക്കാനുള്ള അമേരിക്കൻ തന്ത്രമാണെന്ന് അവർ കുറ്റപ്പെടുത്തി.
• ഇസ്രായേലിന്റെ കടുത്ത നീക്കങ്ങൾ: ഈ ധാരണാപത്രത്തിന്റെ യാതൊരു ഭാഗമല്ലായിരുന്നുവെങ്കിലും, ഇസ്രായേലി ഭരണകൂടം ഇറാന്റെ മിസൈൽ സാങ്കേതികവിദ്യ തകർക്കാനെന്ന പേരിൽ നടത്തിയ രഹസ്യ ഡ്രോൺ ആക്രമണങ്ങൾ തുടർന്നത് കരാറിന്റെ വിശ്വാസ്യത ഇല്ലാതാക്കി.

2. ടെഹ്‌റാനിലെ ആഭ്യന്തര ഭിന്നത ചർച്ചകളെ ബാധിച്ചതെങ്ങനെ?

ഇറാനിലെ സിവിലിയൻ ഭരണകൂടവും സൈനിക മേധാവികളും തമ്മിൽ നിലനിൽക്കുന്ന ഭിന്നത നയതന്ത്ര പോരാട്ടങ്ങളെ പ്രതിസന്ധിയിലാക്കുന്നുണ്ട്.

പ്രസിഡന്റും മിലിട്ടറിയും തമ്മിലുള്ള കടുത്ത ഭിന്നത: സംഭാഷണങ്ങളിലൂടെ സാമ്പത്തിക ഉപരോധം നീക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെസെഷ്‌കിയന്റെയും ചീഫ് നെഗോസിയേറ്റർ മുഹമ്മദ് ബാഗർ ഗാലിബാഫിന്റെയും ശ്രമങ്ങളെ കടുത്ത തീവ്രവാദികളായ വിപ്ലവ ഗാർഡുകൾ നിരന്തരം അട്ടിമറിക്കുകയാണ്. വാഷിംഗ്ടണുമായി ഉണ്ടാക്കുന്ന ഏത് കരാറും രാജ്യത്തിന്റെ ഇസ്ലാമിക വിപ്ലവ മൂല്യങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമാണെന്ന് വിപ്ലവ ഗാർഡുകൾ വാദിക്കുന്നു.

മുൻ പരമാധികാരി കൊല്ലപ്പെട്ടതിന് ശേഷം സ്ഥാനമേറ്റ മോജ്തബ ഖമേനി നേരിട്ട് തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാൻ തയ്യാറാകാതെ പശ്ചാത്തലത്തിലേക്ക് മാറിയത് രാജ്യത്ത് വലിയൊരു അധികാര ശൂന്യത സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ സാഹചര്യം മുതലെടുത്ത് വിപ്ലവ ഗാർഡ് തലവൻ അഹമ്മദ് വാഹിദിയാണ് തദ്ദേശീയ സൈനിക നയങ്ങൾ തീരുമാനിക്കുന്നത്.

3. അമേരിക്കൻ ബോംബിംഗും ഇറാന്റെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യ തകർച്ചയും

കഴിഞ്ഞ ഒൻപത് ദിവസങ്ങളായി യുഎസ് സൈന്യം നടത്തിയ കടുത്ത പ്രഹരങ്ങൾ ഇറാന്റെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തെ പൂർണ്ണമായി നിശ്ചലമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

• പാലങ്ങളുടെയും ട്രാൻസ്‌പോർട്ട് നെറ്റ്‌വർക്കുകളുടെയും തകർച്ച: ടെഹ്‌റാനെയും പ്രധാന തുറമുഖങ്ങളെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന തന്ത്രപ്രധാനമായ പത്തോളം വലിയ പാലങ്ങളും ഹൈവേകളും അമേരിക്കൻ വ്യോമസേനയുടെ അത്യാധുനിക ഗൈഡഡ് ബോംബുകളിൽ തകർന്നു കഴിഞ്ഞു. ഇത് ആഭ്യന്തര ചരക്ക് നീക്കം പൂർണ്ണമായും തടസ്സപ്പെടുത്തി.
• വൈദ്യുതി ഗ്രിഡുകളും ഊർജ്ജ കേന്ദ്രങ്ങളും കത്തിയെരിയുന്നു: ഇറാന്റെ പ്രധാന പവർ പ്ലാന്റുകൾക്ക് നേരെ പെന്റഗൺ നടത്തിയ കൃത്യമായ ആക്രമണങ്ങൾ മൂലം തലസ്ഥാന നഗരങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ രാജ്യത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗം പ്രദേശങ്ങളും കടുത്ത ഇരുട്ടിലാണ്. വാട്ടർ പ്യൂരിഫിക്കേഷൻ പ്ലാന്റുകൾ നിലച്ചതോടെ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ജനങ്ങൾ കുടിവെള്ളത്തിനായി വലയുകയാണ്.
• ചർച്ചകളിലേക്ക് മടങ്ങാൻ ജനകീയ സമ്മർദ്ദം: ദൈനംദിന ജീവിതം അസാധ്യമാകുന്ന തരത്തിലേക്ക് അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ തകർന്നതോടെ, കൂടുതൽ വിനാശം ഒഴിവാക്കാൻ അമേരിക്കയുമായി ഒരു വെടിനിർത്തലിലെത്താൻ സിവിലിയൻ ഗവൺമെന്റിന് മേൽ ആഭ്യന്തരമായി കടുത്ത സമ്മർദ്ദമുണ്ട്. ഈ തകർച്ച മാത്രമാണ് വീണ്ടും ചർച്ചാ മേശയിലേക്ക് വരാൻ ഇറാനെ നിർബന്ധിതരാക്കുന്നത്.

4. ചർച്ച തുടരേണ്ടത് ഇറാന് എത്രത്തോളം നിർണ്ണായകമാണ്?

പൂർണ്ണമായ ഒരു സാമ്പത്തികസൈനിക പതനം ഒഴിവാക്കാൻ ഇറാന് ഈ സമാധാന ശ്രമങ്ങൾ അനിവാര്യമാണ്.

• എണ്ണ വിപണിയിലെ കടുത്ത നഷ്ടങ്ങൾ: ഉപരോധങ്ങൾ കർശനമാവുകയും നാവിക പാതകളിൽ യുഎസ് നേവി കാവൽ ശക്തമാക്കുകയും ചെയ്തതോടെ ഇറാന്റെ പ്രതിദിന എണ്ണ കയറ്റുമതി വലിയൊരു ശതമാനം ഇടിഞ്ഞു. ഇത് രാജ്യത്ത് വൻ പണപ്പെരുപ്പത്തിനും കറൻസിയുടെ തകർച്ചയ്ക്കും കാരണമായിട്ടുണ്ട്.
• സാമൂഹിക പ്രക്ഷോഭങ്ങളുടെ ഭീഷണി: യുദ്ധം കാരണം ജീവിതച്ചിലവ് കുതിച്ചുയരുകയും വൈദ്യുതിയും വെള്ളവും ഇല്ലാതാവുകയും ചെയ്തതോടെ ജനങ്ങൾ ഭരണകൂടത്തിനെതിരെ തെരുവിൽ ഇറങ്ങാനുള്ള സാധ്യതകൾ ഏറിവരികയാണ്. ഇത് തടയാൻ വെടിനിർത്തൽ അത്യാവശ്യമാണ്.
• സൈനിക ആസ്തികളുടെ വൻ നാശനഷ്ടം: കഴിഞ്ഞ കുറച്ചുകാലമായി തുടരുന്ന പോരാട്ടങ്ങളിൽ ഇറാന്റെ പ്രധാന മിസൈൽ ലോഞ്ചറുകളും റഡാറുകളും നശിപ്പിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. തങ്ങളുടെ സൈനിക ശേഷി വീണ്ടെടുക്കാൻ ഇറാന് അടിയന്തിരമായി ഒരു യുദ്ധവിരാമം ആവശ്യമാണ്.

ആരാണ് നിലവിൽ ഇറാനെ നയിക്കുന്നത്? വിപ്ലവ ഗാർഡുകൾ ചർച്ചകൾ അംഗീകരിക്കുമോ?

നിലവിലെ കടുത്ത സാഹചര്യത്തിൽ ഇറാന് ഒരൊറ്റ കമാൻഡർ ഇല്ല എന്നതാണ് യഥാർത്ഥ അവസ്ഥ. സിവിലിയൻ ഭരണകൂടവും (പ്രസിഡന്റ് പെസെഷ്‌കിയന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ) മിലിട്ടറി കമാൻഡും (വിപ്ലവ ഗാർഡുകളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ) രണ്ട് വിരുദ്ധ ധ്രുവങ്ങളിലായാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. പുതിയ പരമാധികാരിയായ മോജ്തബ ഖമേനിയുടെ അദൃശ്യത കാരണം കമാൻഡ് സ്ട്രക്ചറിന്റെ നിയന്ത്രണം പൂർണ്ണമായും വിപ്ലവ ഗാർഡുകളുടെ അതീവ രഹസ്യ കൗൺസിലിന്റെ കൈകളിലാണ്.

മധ്യസ്ഥർ മുന്നോട്ടുവെക്കുന്ന ഈ പത്ത് ദിവസത്തെ വെടിനിർത്തൽ ഓഫർ സ്വീകരിക്കാൻ പ്രസിഡന്റും വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയവും സന്നദ്ധത പ്രകടിപ്പിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, വിപ്ലവ ഗാർഡുകൾ (IRGC) ഇത് പൂർണ്ണമായി അംഗീകരിക്കാൻ സാധ്യത വളരെ കുറവാണ്. കാരണം, തങ്ങളുടെ മിസൈൽനാവിക ആസ്തികൾ പൂർണ്ണമായി നശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നതിന് മുൻപ് അമേരിക്കയ്ക്ക് കടുത്ത നാശനഷ്ടങ്ങൾ വരുത്തണമെന്നാണ് അവരുടെ നിലപാട്.

എന്നാൽ രാജ്യത്തെ പാലങ്ങളും പവർ ഗ്രിഡുകളും തകർന്നത് വഴി ജനങ്ങളിൽ നിന്നുമുണ്ടാകുന്ന കടുത്ത ഭീഷണി കണക്കിലെടുത്ത് താല്കാലികമായി വെടിനിർത്തലിന് വഴങ്ങാൻ വിപ്ലവ ഗാർഡുകളും നിർബന്ധിതരായേക്കും.

പവർ ഗ്രിഡുകളും പാലങ്ങളും തകർന്ന് രാജ്യം കടുത്ത ഇരുട്ടിലായ ഈ ഘട്ടത്തിൽ, മധ്യസ്ഥർ മുന്നോട്ടുവെക്കുന്ന പത്ത് ദിവസത്തെ വെടിനിർത്തൽ ഓഫർ ഇറാനെ സംബന്ധിച്ച് ഒരു വൈകാരിക തീരുമാനമല്ല, മറിച്ച് നിലനിൽപ്പിനായുള്ള അടിയന്തിര ആവശ്യമാണ്. വിപ്ലവ ഗാർഡുകളുടെ കടുത്ത യുദ്ധക്കൊതി മറികടന്ന് സമാധാനത്തിന്റെ പാത തിരഞ്ഞെടുക്കാൻ പെസെഷ്‌കിയൻ ഗവൺമെന്റിന് കഴിയുമോ എന്നത് വരും ദിവസങ്ങളിൽ പശ്ചിമേഷ്യയുടെ ഭാവിയെ നിർണ്ണയിക്കും.

വാചകം ന്യൂസ് വാട്ട്സ് ആപ്പ് ഗ്രൂപ്പിൽ പങ്കാളിയാകുവാൻ ഇവിടെ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക .

വാട്സ്ആപ്പ്:ചാനലിൽ അംഗമാകാൻ ഇവിടെ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക .

ഫേസ്ബുക് പേജ് ലൈക്ക് ചെയ്യാൻ ഈ ലിങ്കിൽ (https://www.facebook.com/vachakam/) ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക.

യൂട്യൂബ് ചാനൽ:വാചകം ന്യൂസ്