ഇറാൻറെ രഹസ്യ ഭൂഗർഭ കോട്ടകൾ; ഖമേനിയുടെ സുരക്ഷാ ബങ്കറിനെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ പുറത്ത്

JUNE 26, 2026, 5:02 AM

ഇറാനിലെ മുൻ പരമോന്നത നേതാവായിരുന്ന അലി ഖമേനിയെ സംരക്ഷിക്കാൻ ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർപ്സ് (IRGC) നിർമ്മിച്ച അതീവ രഹസ്യമായ ഭൂഗർഭ ബങ്കറിനെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ പുറത്തായി. ടെഹ്‌റാനിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് അതീവ സുരക്ഷയോടെ നിർമ്മിച്ച ഈ കോട്ടയെക്കുറിച്ച് വർഷങ്ങളായി പല അഭ്യൂഹങ്ങളും നിലനിന്നിരുന്നുവെങ്കിലും, ഇപ്പോൾ ലഭിച്ചിരിക്കുന്ന ഔദ്യോഗിക രേഖകൾ ഇതിന്റെ വ്യാപ്തി വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. ഖമേനിയുടെ ഔദ്യോഗിക വസതിക്ക് സമീപം ഒരു സ്പോർട്സ് സെന്ററിന് താഴെയായാണ് ഈ ബങ്കർ സമുച്ചയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

ഹബീബ് ഇബ്രാഹിമി എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്ന ഈ സമുച്ചയം 2009 മുതൽ പത്ത് വർഷത്തോളമെടുത്താണ് പൂർത്തിയാക്കിയത്. ഭൂനിരപ്പിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 30 മുതൽ 35 മീറ്റർ വരെ താഴെയാണ് ബങ്കറിന്റെ നിർമ്മാണം നടത്തിയിരിക്കുന്നത്. ശത്രുക്കളുടെ വ്യോമാക്രമണങ്ങളെയും മിസൈലുകളെയും പ്രതിരോധിക്കാൻ കഴിയുന്ന അത്യാധുനിക സംവിധാനങ്ങളാണ് ഇതിൽ ഒരുക്കിയിട്ടുള്ളത്.

ഈ ഭൂഗർഭ കോട്ടയിൽ സ്ഫോടനങ്ങളെ അതിജീവിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള പ്രത്യേക മുറികളും സജ്ജീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. അടിയന്തര സാഹചര്യത്തിൽ സുരക്ഷിതമായി പുറത്തുകടക്കാൻ 27 മീറ്റർ നീളമുള്ള തുരങ്കങ്ങളും ഇതിലൂടെ ഒന്നിലധികം രക്ഷപ്പെടൽ വഴികളും ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്. ടെഹ്‌റാനിലെ എംഗെലാബ് ചത്വരത്തിന് സമീപമുള്ള പാർക്കിംഗ് ഗാരേജിലേക്കും മറ്റൊരു തുരങ്കപാത ബന്ധിപ്പിച്ചിട്ടുള്ളതായി രേഖകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

നേരത്തെ ഇങ്ങനെയൊരു ബങ്കർ സംവിധാനം ഇല്ലെന്നായിരുന്നു ഇറാനിയൻ അധികൃതരുടെ വാദം. ഖമേനി ഇത്തരമൊരു സുരക്ഷാ സംവിധാനത്തോട് എതിർപ്പാണ് പ്രകടിപ്പിച്ചിരുന്നതെന്നും മുൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർ അവകാശപ്പെട്ടിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ വാദങ്ങളെ പൂർണ്ണമായും തള്ളിക്കളയുന്ന തെളിവുകളാണ് ഇപ്പോൾ പുറത്തുവന്ന വാസ്തുവിദ്യാ പ്ലാനുകൾ നൽകുന്നത്.

ഈ ബങ്കർ നിർമ്മാണത്തിന് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡിന്റെ ഖതം അൽ-അൻബിയ കൺസ്ട്രക്ഷൻ ഹെഡ്ക്വാർട്ടേഴ്‌സാണ് സാമ്പത്തിക സഹായം നൽകിയത്. നിർമ്മാണത്തിന്റെ മേൽനോട്ടം വഹിച്ചത് ഐആർജിസിയിലെ ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥരായിരുന്നു. നിർമ്മാണ വേളയിൽ എടുത്ത ചില ചിത്രങ്ങളും ഈ കോട്ടയുടെ അസ്തിത്വത്തിന് കൂടുതൽ തെളിവുകൾ നൽകുന്നുണ്ട്.

അലി ഖമേനിയുടെ അടുത്ത സുരക്ഷാ ഉദ്യോഗസ്ഥരിൽ ഒരാളായിരുന്ന ഐആർജിസി ബ്രിഗേഡിയർ ജനറൽ ഹസ്സൻ അക്ബരിയാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ നിർമ്മാണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് മേൽനോട്ടം വഹിച്ചത്. ഔദ്യോഗിക വസതിക്കടിയിൽ ഇത്രയധികം ആഴത്തിൽ ഒരു കോട്ട നിർമ്മിച്ചത് നേതൃത്വത്തിന്റെ സുരക്ഷാ ആശങ്കകളെയാണ് കാണിക്കുന്നത്. എന്നാൽ 2026-ലെ സൈനിക നീക്കങ്ങൾക്കിടെ ഈ കേന്ദ്രം പലതവണ ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമായിരുന്നു.

യുദ്ധസാഹചര്യങ്ങളിൽ പരമോന്നത നേതാവിനെ ഒളിപ്പിക്കാൻ ഈ ഭൂഗർഭ സംവിധാനം ഉപയോഗിച്ചിരുന്നുവെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. അനേകം അപ്പാർട്ടുമെന്റുകളും ഭരണനിർവ്വഹണ കേന്ദ്രങ്ങളും ഈ ബങ്കർ ശൃംഖലയുടെ ഭാഗമാണ്. സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങളുടെ ഭാഗമായി ഇത്തരമൊരു സംവിധാനം പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെന്നത് അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ വലിയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിവെച്ചിരിക്കുകയാണ്.

അതെസമയം, 2026 ഫെബ്രുവരിയിൽ നടന്ന ആക്രമണത്തിൽ അലി ഖമേനി കൊല്ലപ്പെട്ടതിനെത്തുടർന്ന് അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ മൊജ്താബ ഖമേനിയാണ് ഇറാനിലെ പുതിയ പരമോന്നത നേതാവായി സ്ഥാനമേറ്റത്. പിതാവിന്റെ ഭരണകാലത്തെ നയങ്ങൾ തുടരുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ച മൊജ്താബ ഖമേനിയുടെ ഭരണകൂടത്തിന് ഈ ഭൂഗർഭ കേന്ദ്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ വെളിപ്പെട്ടത് വലിയൊരു തിരിച്ചടിയാണ്. ഭരണകൂടത്തിന്റെ അതീവ രഹസ്യങ്ങൾ ഇനിയും പുറത്തുവരുമെന്ന ആശങ്കയിലാണ് ഇറാനിയൻ ഭരണ നേതൃത്വം.

English Summary

Leaked architectural plans have revealed the existence of a massive underground bunker complex built by the Islamic Revolutionary Guard Corps to protect the former Iranian leader Ali Khamenei beneath central Tehran. Known as the Habib Ebrahimi complex the facility is hidden beneath a sports center and features blast resistant rooms and an intricate network of escape tunnels extending up to 35 meters underground. The discovery directly contradicts past public statements from former Iranian officials who claimed that no such personal shelter existed for the late leader. Construction of the fortified compound took nearly a decade and was financed by the engineering wing of the IRGC overseen by key military commanders. This disclosure exposes the extreme measures taken to ensure leadership safety during intense conflict periods. With Ali Khamenei having passed away in early 2026 and his son Mojtaba Khamenei now serving as the third supreme leader the revelation adds a new layer to the complex geopolitical landscape of the region.