2026 ഫെബ്രുവരി 28 ശനിയാഴ്ച ഇറാനിൽ നടന്ന മിസൈൽ ആക്രമണത്തിൽ പരമാധികാര നേതാവ് അയത്തുള്ള അലി ഖമേനി കൊല്ലപ്പെട്ട വാർത്ത ലോകത്തെയാകെ നടുക്കിയിരിക്കുകയാണ്. ഇറാൻ-അമേരിക്ക-ഇസ്രായേൽ സംഘർഷം അതിന്റെ പാരമ്യത്തിലെത്തി നിൽക്കുന്ന ഈ വേളയിൽ, ഈ കൊലപാതകം ഇറാനിലും മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലും വരുത്താൻ പോകുന്ന മാറ്റങ്ങളെക്കുറിച്ച് ആഴത്തിലുള്ള വിശകലനം താഴെ നൽകുന്നു.

മുപ്പത്തിയാറു വർഷക്കാലം ഇറാന്റെ പരമാധികാര നേതാവായിരുന്ന അയത്തുള്ള അലി ഖമേനിയുടെ മരണം ആധുനിക മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും നിർണ്ണായകമായ സംഭവമാണ്. അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപും ഇസ്രായേൽ പ്രധാനമന്ത്രി ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹുവും ചേർന്ന് ആസൂത്രണം ചെയ്ത ഓപ്പറേഷൻ റോറിംഗ് ലയൺ (Operation Roaring Lion) ഇറാന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഭാവിയെത്തന്നെ മാറ്റിമറിച്ചിരിക്കുന്നു.

1. ഇറാന്റെ ഭാവി: അധികാരം ആരുടെ കൈകളിലേക്ക്?

ഖമേനിയുടെ മരണത്തോടെ ഇറാൻ ഒരു ഭരണഘടനാ പ്രതിസന്ധിയിലാണ്. ഇറാനിലെ 111-ാം അനുച്ഛേദം അനുസരിച്ച്, ഒരു താൽക്കാലിക ഭരണസമിതി (Provisional Leadership Council) ഇപ്പോൾ രാജ്യത്തിന്റെ ചുമതല ഏറ്റെടുത്തിട്ടുണ്ട്.

താൽക്കാലിക ഭരണസമിതി: പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെസെഷ്‌കിയാൻ, ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് ഘോലം-ഹൊസൈൻ മോഹ്‌സെനി-എജെയി, സ്പീക്കർ മുഹമ്മദ് ബാഗർ ഖാലിബാഫ്, മുതിർന്ന പുരോഹിതൻ അലിറേസ അറാഫി എന്നിവരടങ്ങുന്ന സമിതിയാണ് ഇപ്പോൾ ഭരണം നടത്തുന്നത്.

പിന്തുടർച്ചാവകാശി: ഖമേനിയുടെ മകൻ മോജ്തബ ഖമേനി, മുൻ സ്പീക്കർ അലി ലാറിജാനി എന്നിവരുടെ പേരുകളാണ് പിൻഗാമിയായി ഉയർന്നു കേൾക്കുന്നത്. വിപ്ലവ ഗാർഡുകളുടെ (IRGC) പിന്തുണ ലഭിക്കുന്ന ആൾക്കായിരിക്കും ഇനി ഇറാന്റെ കടിഞ്ഞാൺ.

2. ഇറാനിലെ ജനതയും ഭരണകൂടവിരുദ്ധ വികാരവും

വർഷങ്ങളായി ഇറാനിൽ നിലനിൽക്കുന്ന ഭരണകൂടവിരുദ്ധ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾക്ക് (Women, Life, Freedom) ഈ കൊലപാതകം പുതിയ ഊർജ്ജം നൽകിയിട്ടുണ്ട്.

പ്രതിഷേധം: ടെഹ്‌റാനിലെ തെരുവുകളിൽ ജനങ്ങൾ പ്രതിഷേധവുമായി ഇറങ്ങിക്കഴിഞ്ഞു. "ഈ അവസരം പാഴാക്കരുത്" എന്ന് ട്രംപ് ഇറാനിലെ ജനങ്ങളോട് ആഹ്വാനം ചെയ്തത് രാജ്യത്ത് ഒരു ആഭ്യന്തര വിപ്ലവത്തിന് (Regime Change) കാരണമായേക്കാം.

അടിച്ചമർത്തൽ: പുതിയ നേതൃത്വം അധികാരം ഉറപ്പിക്കാൻ ജനങ്ങൾക്കെതിരെ കൂടുതൽ കടുപ്പമേറിയ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കാനാണ് സാധ്യത.

3. ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളുടെ അവസ്ഥയും ഭീതിയും

ഇറാന്റെ ഏകാന്തത (Isolation) അയൽരാജ്യങ്ങൾക്ക് വലിയ ഭീഷണിയാണ് സൃഷ്ടിക്കുന്നത്.

ലക്ഷ്യം മാറുന്നു: ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിലെ അമേരിക്കൻ സൈനിക താവളങ്ങൾക്ക് നേരെ ഇറാൻ ഇതിനകം തന്നെ മിസൈൽ ആക്രമണങ്ങൾ നടത്തിക്കഴിഞ്ഞു. സൗദി അറേബ്യ, യുഎഇ, ബഹ്‌റൈൻ, ഖത്തർ എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ ഇപ്പോൾ ഇറാന്റെ നേരിട്ടുള്ള ലക്ഷ്യസ്ഥാനങ്ങളാണ്.

മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് മാറ്റങ്ങൾ: ഇറാൻ അതിന്റെ അയൽരാജ്യങ്ങളെ ആക്രമിക്കുന്നത് അവരെ കൂടുതൽ ഒറ്റപ്പെടുത്തും. ഇത് മേഖലയിലെ രാഷ്ട്രീയ അധികാര സന്തുലിതാവസ്ഥ (Power Balance) തകർക്കും. സൗദിയും യുഎഇയും തങ്ങളുടെ സുരക്ഷയ്ക്കായി ഇസ്രായേലുമായി കൂടുതൽ അടുത്തേക്കാം.

4. ആണവായുധ പദ്ധതിയും അമേരിക്കയുടെ നീക്കവും

ഇറാന്റെ ആണവ കേന്ദ്രങ്ങളായ നതാൻസ്, ഫോർഡോ എന്നിവിടങ്ങളിലും അമേരിക്ക ആക്രമണം നടത്തിയിട്ടുണ്ട്.

നിരായുധീകരണം: ഇറാന്റെ ആണവ ശേഷി പൂർണ്ണമായും തകർക്കുക എന്നതാണ് ട്രംപിന്റെ ലക്ഷ്യം. എന്നാൽ, തിരിച്ചടിയായി ഇറാൻ തങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക ആണവ നയം മാറ്റി ഒരു ആണവ ബോംബ് നിർമ്മിക്കാൻ ശ്രമിക്കുമോ എന്നതാണ് ലോകം ഭയപ്പെടുന്നത്.

തകരുന്ന സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ: ഇറാനെതിരെയുള്ള ഉപരോധങ്ങൾ കർക്കശമാക്കിയതോടെ ഇറാന്റെ കറൻസിയായ റിയാൽ റെക്കോർഡ് തകർച്ചയിലാണ്.

5. ആഗോള സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയിലെ വിള്ളലുകൾ

ഈ യുദ്ധം കേവലം മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ ഒതുങ്ങുന്നില്ല:

അമേരിക്കൻ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥ: യുദ്ധത്തിനായുള്ള അമിത ചിലവ് അമേരിക്കയിലെ പണപ്പെരുപ്പത്തിന് (Inflation) കാരണമാകാം.

എണ്ണവില: എണ്ണവില ബാരലിന് 100 ഡോളർ കടന്നതോടെ ലോകമാകെ വിലക്കയറ്റം അനുഭവപ്പെടും. ഇറാന്റെ എണ്ണ കയറ്റുമതി തടയുന്നത് ചൈനയെപ്പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളുടെ ഊർജ്ജ സുരക്ഷയെയും ബാധിക്കും.

അയത്തുള്ളയുടെ മരണം ഇറാനിലെ ഒരു യുഗത്തിന്റെ അന്ത്യമാണ്. എന്നാൽ അത് സമാധാനത്തിലേക്കാണോ അതോ കൂടുതൽ രക്തരൂഷിതമായ ഒരു മഹാമഹത്തിലേക്കാണോ നയിക്കുന്നത് എന്ന് വരും ദിവസങ്ങളിൽ അറിയാം. റഷ്യയും ചൈനയും ഇറാന്റെ തകർച്ചയിൽ ആശങ്കാകുലരാണ്, അവർ എങ്ങനെ ഇടപെടും എന്നത് നിർണ്ണായകമാകും.