യാത്രാരേഖകൾ മാത്രമാകുന്ന പാസ്‌പോർട്ടുകളും പൗരത്വത്തിന്റെ ആഗോള പ്രതിസന്ധികളും: ഇന്ത്യ മുതൽ വടക്കേ അമേരിക്ക വരെ നീളുന്ന പുതിയ പൗരത്വ നിയമങ്ങൾ

JUNE 25, 2026, 7:01 AM

14-ാമത് പാസ്‌പോർട്ട് സേവാ ദിവസിനോടനുബന്ധിച്ച് (ജൂൺ 24, 2026) ഭാരതീയ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം (MEA) നടത്തിയ അതീവ നാടകീയമായ ഒരു ഔദ്യോഗിക പ്രഖ്യാപനം രാജ്യവ്യാപകമായി വലിയൊരു പുതിയ രാഷ്ട്രീയനിയമ സംവാദത്തിന് തിരികൊളുത്തിയിരിക്കുകയാണ്. ഇന്ത്യൻ പാസ്‌പോർട്ട് എന്നത് കേവലം അന്താരാഷ്ട്ര യാത്രകൾ സുഗമമാക്കാനുള്ള ഒരു 'യാത്രാരേഖ' മാത്രമാണെന്നും, അതിനെ പൗരത്വം തെളിയിക്കുന്നതിനുള്ള അന്തിമമായ സാക്ഷ്യപത്രമായി കണക്കാക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നുമാണ് മന്ത്രാലയത്തിലെ ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഔദ്യോഗിക വാർത്താ സമ്മേളനത്തിൽ വ്യക്തമാക്കിയത്.

ചിപ്പ് ഘടിപ്പിച്ച അത്യാധുനിക ഇപാസ്‌പോർട്ടുകളുടെയും പുതിയ റീജിയണൽ പാസ്‌പോർട്ട് കേന്ദ്രങ്ങളുടെയും വിന്യാസങ്ങളെക്കുറിച്ച് വിവരിക്കുന്നതിനിടയിൽ പുറത്തുവന്ന ഈ പ്രസ്താവന പ്രതിപക്ഷ കക്ഷികൾക്കിടയിലും സാധാരണ ജനങ്ങൾക്കിടയിലും വലിയൊരു ഭീതിയും ആശയക്കുഴപ്പവും സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ, ഈ വിഷയത്തിൽ ആഗോള തലത്തിലുള്ള വസ്തുതകൾ പരിശോധിച്ചാൽ ഇന്ത്യ ഈയൊരു നയത്തിൽ ഒട്ടും ഒറ്റയ്ക്കല്ല എന്ന് മനസ്സിലാക്കാൻ സാധിക്കും. അമേരിക്ക, കാനഡ, ബ്രിട്ടൻ, ഓസ്‌ട്രേലിയ തുടങ്ങിയ പ്രമുഖ പാശ്ചാത്യ വികസിത രാജ്യങ്ങളും തങ്ങളുടെ സ്വന്തം പാസ്‌പോർട്ടുകളെ പൗരത്വത്തിന്റെ അന്തിമ പ്രമാണമായി പൂർണ്ണമായി അംഗീകരിക്കുന്നില്ല എന്ന കടുത്ത യാഥാർത്ഥ്യമാണ് പുതിയ അന്താരാഷ്ട്ര അന്വേഷണാത്മക റിപ്പോർട്ടുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്.

ആഗോള തലത്തിൽ കുടിയേറ്റ നിയമങ്ങൾ വൻതോതിൽ കർശനമാക്കിക്കൊണ്ട് യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് നടപ്പിലാക്കുന്ന പുതിയ കടുത്ത അതിർത്തി നയങ്ങളും പരോക്ഷമായി ഇത്തരം വലിയ ഭരണപരമായ തീരുമാനങ്ങളെ സ്വാധീനിക്കുന്നുണ്ട്. ഈ ഭൗമരാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യത്തിൽ, പാസ്‌പോർട്ടിനെ പൗരത്വ രേഖയല്ലാതാക്കി മാറ്റുന്നതിന് പിന്നിലെ യഥാർത്ഥ നിയമപരമായ കാരണങ്ങളെക്കുറിച്ചും അത് സാധാരണക്കാരായ പ്രവാസികളെയും വിദേശ കുടിയേറ്റക്കാരെയും എങ്ങനെ ബാധിക്കുമെന്നതിനെക്കുറിച്ചുമുള്ള സമഗ്രമായ റിപ്പോർട്ട് താഴെ നൽകുന്നു.

1967ലെ പാസ്‌പോർട്ട് നിയമവും സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തര നയങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഘടനാപരമായ ഒഴിഞ്ഞുമാറലുകളും

പാസ്‌പോർട്ടിനെ പൗരത്വ രേഖയല്ലാതാക്കി മാറ്റുന്ന ഈ നയം പുതിയതായി നിർമ്മിച്ച ഒന്നല്ലെന്നും ദശാബ്ദങ്ങളായി നിലനിൽക്കുന്ന നിയമപരമായ യാഥാർത്ഥ്യമാണെന്നുമാണ് കേന്ദ്ര ഭരണകൂടം നൽകുന്ന ഔദ്യോഗിക വിശദീകരണം.

സെക്ഷൻ ഇരുപതിലെ കടുത്ത ആഭ്യന്തര അധികാരങ്ങൾ

കടുത്ത ജനരോഷം ഉയർന്നതോടെ കേന്ദ്ര ഗവൺമെന്റ് 1967ലെ പാസ്‌പോർട്ട് ആക്ടിലെ സെക്ഷൻ 20 ചൂണ്ടിക്കാണിച്ചാണ് തങ്ങളുടെ നയങ്ങളെ പ്രതിരോധിച്ചത്. പൊതുതാത്പര്യം മുൻനിർത്തി ഭാരതീയ പൗരനല്ലാത്ത ഒരു വിദേശിക്ക് പോലും പ്രത്യേക സാഹചര്യങ്ങളിൽ പാസ്‌പോർട്ടോ യാത്രാരേഖയോ നൽകാൻ ഈ വകുപ്പ് കേന്ദ്ര ഗവൺമെന്റിന് പൂർണ്ണമായ അധികാരം നൽകുന്നുണ്ട്. പൗരനല്ലാത്തവർക്കും നിയമപരമായി നൽകാൻ സാധിക്കുന്ന ഒന്നായതുകൊണ്ട് തന്നെ പാസ്‌പോർട്ടിന്റെ കൈവശം മാത്രം വെച്ചുകൊണ്ട് ഒരാൾക്ക് ഇന്ത്യയിലെ പൗരത്വം അവകാശപ്പെടാൻ കഴിയില്ലെന്ന വലിയ സാങ്കേതിക വാദമാണ് ബി.ജെ.പി ഐടി സെൽ മേധാവി അമിത് മാളവ്യ ഉൾപ്പെടെയുള്ളവർ മുന്നോട്ടുവെച്ചത്.

ബോംബെ ഹൈക്കോടതിയുടെ 2013ലെ ചരിത്രപരമായ വിധികൾ

കഴിഞ്ഞ 12 വർഷത്തിനിടയിലോ അല്ലെങ്കിൽ ഈ അടുത്ത ദിവസങ്ങളിലോ എടുത്ത പുതിയൊരു നയമല്ലിത് എന്ന് വ്യക്തമാക്കാനായി 2013ലെ ബോംബെ ഹൈക്കോടതിയുടെ പ്രശസ്തമായ ചില മുൻകാല വിധിന്യായങ്ങളും കേന്ദ്ര ഏജൻസികൾ പുറത്തുവിട്ടിട്ടുണ്ട്. പൗരത്വം എന്നത് 1955ലെ സിറ്റിസൺഷിപ്പ് ആക്ട് പ്രകാരമുള്ള കൃത്യമായ യോഗ്യത മാനദണ്ഡങ്ങളിലൂടെയും അനുബന്ധ രേഖകളിലൂടെയും മാത്രം നിർണ്ണയിക്കേണ്ട ഒന്നാണെന്നും, കേവലമൊരു പാസ്‌പോർട്ട് കൈവശം ഉള്ളതുകൊണ്ട് മാത്രം ഒരാൾ ഭാരതീയ പൗരനായി മാറില്ലെന്നും കോടതി അന്ന് കൃത്യമായി നിരീക്ഷിച്ചിരുന്നു. ഇതേ തത്വം തന്നെയാണ് സുപ്രീം കോടതി ആധാർ കാർഡിന്റെ കാര്യത്തിലും വോട്ടർ ഐഡിയുടെ കാര്യത്തിലും പിന്നീട് ആവർത്തിച്ചത്.

സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തര നയങ്ങളിൽ ഉണ്ടായ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ

ഇന്ത്യൻ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് ശേഷമുള്ള ആദ്യ ദശാബ്ദങ്ങളിൽ ഒരു വ്യക്തിയുടെ അന്താരാഷ്ട്ര പാസ്‌പോർട്ട് എന്നത് അയാളുടെ ദേശീയതയുടെയും പൗരത്വത്തിന്റെയും ഏറ്റവും സുരക്ഷിതമായ അന്തിമ രേഖയായാണ് സാധാരണ ജനങ്ങളും ഉദ്യോഗസ്ഥരും പരമ്പരാഗതമായി കണക്കാക്കിയിരുന്നത്. എന്നാൽ കടുത്ത രീതിയിലുള്ള അതിർത്തി കടന്നുള്ള വ്യാജരേഖ ചമയ്ക്കലുകളും അനധികൃത കുടിയേറ്റങ്ങളും വർദ്ധിച്ചതോടെ, പൗരത്വം ഉറപ്പാക്കാൻ ജനന സർട്ടിഫിക്കറ്റുകൾ, മാതാപിതാക്കളുടെ പഴയ പൗരത്വ രേഖകൾ, റവന്യൂ ഭൂമി റെക്കോർഡുകൾ എന്നിവ ഒരേസമയം പരിശോധിക്കുന്ന കടുത്ത പുതിയ ശൈലികളിലേക്ക് ഭരണകൂടങ്ങൾ മാറാൻ നിർബന്ധിതരായിരിക്കുകയാണ്.

അമേരിക്ക മുതൽ ഓസ്‌ട്രേലിയ വരെയുള്ള ആഗോള പൗരത്വ ഐഡി പ്രമാണങ്ങളുടെ ഒരു വലിയ താരതമ്യം

ലോകത്തിലെ വൻശക്തി രാജ്യങ്ങളെല്ലാം തന്നെ തങ്ങളുടെ പൗരന്മാരുടെ പരമാധികാരം ഉറപ്പാക്കാൻ വ്യത്യസ്തമായ കടുത്ത രേഖകളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്.

രാജ്യം പ്രാഥമിക പൗരത്വ തെളിവ് രേഖകൾ പാസ്‌പോർട്ടിന്റെ നിയമപരമായ പദവി

അമേരിക്ക കോൺസുലർ റിപ്പോർട്ട് ഓഫ് ബർത്ത് എബ്രോഡ്, യാത്രാരേഖ, പ്രഥമദൃഷ്ട്യാ തെളിവ് മാത്രം

നാച്ചുറലൈസേഷൻ സർട്ടിഫിക്കറ്റ്

കാനഡ കനേഡിയൻ സിറ്റിസൺഷിപ്പ് യാത്രാരേഖ, അന്തിമ പൗരത്വ പ്രമാണമല്ല

സർട്ടിഫിക്കറ്റ്, പ്രവിശ്യാജനന രേഖകൾ

ബ്രിട്ടൻ യുകെ ജനന സർട്ടിഫിക്കറ്റ് (1983ന് മുൻപ്), ബ്രിട്ടീഷ് ഗവൺമെന്റിന്റെ താല്കാലിക സ്വത്ത്

നാച്ചുറലൈസേഷൻ പത്രങ്ങൾ

ഓസ്‌ട്രേലിയ ഓസ്‌ട്രേലിയൻ സിറ്റിസൺഷിപ്പ് സർട്ടിഫിക്കറ്റ് അന്തിമ പൗരത്വ പ്രമാണമല്ല

ഇന്ത്യ സിറ്റിസൺഷിപ്പ് ആക്ട് 1955 പ്രകാരമുള്ള ഔദ്യോഗിക യാത്രാരേഖ, അന്തിമ പൗരത്വ പ്രമാണമല്ല

രേഖകളുടെ കൂട്ടം