ലോകക്രമം ഒരു മഹാവിപത്തിന്റെ വക്കിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ, സമാധാന ചർച്ചകളെക്കുറിച്ചുള്ള വാർത്തകളും യുദ്ധസന്നാഹങ്ങളും ഒരേസമയം ആഗോളതലത്തിൽ വലിയൊരു 'അനിശ്ചിതത്വം' സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുകയാണ്.
ഫെബ്രുവരി 28ന് ആരംഭിച്ച ഇറാൻ-അമേരിക്ക യുദ്ധം അഞ്ചാം വാരത്തിലേക്ക് കടക്കുമ്പോൾ, വാഷിംഗ്ടണും ടെഹ്റാനും തമ്മിലുള്ള നയതന്ത്രയുദ്ധം തോക്കിൻമുനയേക്കാൾ മൂർച്ചയുള്ളതായി മാറിയിരിക്കുന്നു.
വാഷിംഗ്ടണിൽ നിന്ന് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് സമാധാന ചർച്ചകൾ പുരോഗമിക്കുന്നു എന്ന് ആവർത്തിക്കുമ്പോഴും, ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം അത് പൂർണ്ണമായും നിഷേധിക്കുകയാണ്. ഈ വൈരുദ്ധ്യം ലോകവിപണിയെയും നയതന്ത്രജ്ഞരെയും ഒരുപോലെ കുഴപ്പിക്കുന്നു. ഏപ്രിൽ ഒന്നിന് ലഭിക്കുന്ന വിവരങ്ങൾ പ്രകാരം, സമാധാനത്തിന്റെ സൂചനകളേക്കാൾ യുദ്ധത്തിന്റെ നിഴലുകൾക്കാണ് കാഠിന്യം കൂടുതൽ.
1. ഹോർമുസിലെ നിഗൂഢത: കപ്പലുകൾക്ക് 'അദൃശ്യ' വിലക്ക്
ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൽ ഇറാൻ പ്രഖ്യാപിച്ച നയങ്ങളും പ്രയോഗവും തമ്മിൽ വലിയ വൈരുദ്ധ്യമുണ്ട്.
- നിഷേധവും യാഥാർത്ഥ്യവും: കടലിടുക്കിൽ 'Non-hostile' കപ്പലുകൾക്ക് നിയന്ത്രണമില്ലെന്ന് ഇറാൻ ഔദ്യോഗികമായി പറയുമ്പോഴും, ചരക്ക് കപ്പലുകൾക്ക് ഈ പാത കടന്നുപോകാൻ കഴിയുന്നില്ല. ഇറാന്റെ അത്യാധുനിക കുഴിബോംബുകളും (Mahan-3 mines) മിസൈൽ ഭീഷണിയും കാരണം ഇന്ത്യയുടെ 19 കപ്പലുകൾ ഉൾപ്പെടെ 500ഓളം കപ്പലുകളാണ് കടലിടുക്കിൽ കുടുങ്ങിക്കിടക്കുന്നത്.
- പാകിസ്താൻ കപ്പലിന് passage നിഷേധിച്ചു: മധ്യസ്ഥനായ പാകിസ്താന്റെ 'സെലൻ' എന്ന ചരക്ക് കപ്പലിന് പോലും passage നിഷേധിച്ചത് ഇറാന്റെ കർക്കശമായ നിലപാടാണ് വ്യക്തമാക്കുന്നത്. പ്രോട്ടോക്കോൾ ലംഘനം ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയാണ് ഈ നടപടിയെങ്കിലും, സ്വന്തം സഖ്യകക്ഷികളെപ്പോലും സംശയത്തോടെ കാണുന്ന രീതിയിലേക്ക് ഇറാൻ മാറിയിരിക്കുന്നു.
- ലോകത്തിന് എണ്ണ കിട്ടാതെ വലയുന്നു: ലോകത്തിലെ എണ്ണ വിതരണത്തിന്റെ അഞ്ചിലൊന്ന് കടന്നുപോകുന്ന ഈ പാത തടസ്സപ്പെട്ടതോടെ ഇന്ത്യയും യൂറോപ്പും ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങൾ ഇന്ധനത്തിനായി നെട്ടോട്ടമോടുകയാണ്. ഓസ്ട്രേലിയൻ പ്രധാനമന്ത്രി ആന്തണി ആൽബനീസ് ജനങ്ങളെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത് ഇന്ധനം ലാഭിക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുമെന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾ ഇതിന്റെ തീവ്രത വ്യക്തമാക്കുന്നു.
2. ട്രംപിന്റെ 'രണ്ടാഴ്ച' വാഗ്ദാനവും ഇറാന്റെ 5 നിബന്ധനകളും
ലക്ഷ്യങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി നേടാനായില്ലെങ്കിലും രണ്ടാഴ്ചയ്ക്കുള്ളിൽ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുമെന്ന് ട്രംപ് പ്രഖ്യാപിച്ചു കഴിഞ്ഞു.
- 15ഇന ഉടമ്പടി തള്ളി: അമേരിക്ക മുന്നോട്ടുവെച്ച 15ഇന സമാധാന ഉടമ്പടി ഇറാൻ പൂർണ്ണമായും തള്ളിക്കളഞ്ഞു. ഇത് അമേരിക്കയുടെ ഏകപക്ഷീയമായ അന്ത്യശാസനമാണെന്ന് ഇറാൻ ആരോപിക്കുന്നു.
- ഇറാന്റെ 5 പുതിയ നിബന്ധനകൾ: ഉപരോധങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും നീക്കുക, പശ്ചിമേഷ്യയിൽ നിന്ന് അമേരിക്കൻ സൈന്യം പിന്മാറുക തുടങ്ങിയ 5 കർശന നിബന്ധനകളാണ് ഇറാൻ മുന്നോട്ടുവെച്ചിരിക്കുന്നത്.
- മധ്യസ്ഥതയിലെ ആശയക്കുഴപ്പം: പാകിസ്താൻ മധ്യസ്ഥത വഹിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും നിബന്ധനകളിൽ ഇരുകൂട്ടരും വിട്ടുവീഴ്ചയ്ക്ക് തയ്യാറല്ല. ട്രംപിന്റെ വിശ്വസ്തനായ സ്റ്റീവ് വിറ്റ്കോഫുമായി (Steve Witkoff) ഇറാൻ നേരിട്ട് സന്ദേശങ്ങൾ കൈമാറുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഔദ്യോഗിക ചർച്ചകൾ ഒന്നും നടക്കുന്നില്ലെന്ന് ടെഹ്റാൻ ആവർത്തിക്കുന്നു.
3. സൈനിക സന്നാഹം: ഖാർഗ് ഐലൻഡിലെ പടയൊരുക്കം
സമാധാന ചർച്ചകൾ നടക്കുന്നുണ്ടെന്ന് ട്രംപ് അവകാശപ്പെടുമ്പോഴും യുദ്ധക്കളത്തിലെ ദൃശ്യങ്ങൾ മറിച്ചാണ്.
- അമേരിക്കൻ സൈനിക വിന്യാസം: പേർഷ്യൻ ഗൾഫിലേക്ക് കൂടുതൽ അമേരിക്കൻ സൈനികരും അത്യാധുനിക ബോംബർ വിമാനങ്ങളും എത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. സമാധാന ചർച്ചകൾ പരാജയപ്പെട്ടാൽ ഇറാന്റെ ഊർജ്ജ നിലയങ്ങൾ തകർക്കുമെന്ന് ട്രംപ് ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
- ഇറാന്റെ പ്രതിരോധം: ഇറാന്റെ പ്രധാന എണ്ണക്കയറ്റുമതി കേന്ദ്രമായ ഖാർഗ് ഐലൻഡിൽ ഇറാൻ വൻതോതിൽ സൈനികരെയും മിസൈലുകളെയും വിന്യസിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇവിടം തകർക്കപ്പെട്ടാൽ അത് ആഗോള എണ്ണവിപണിയുടെ അന്ത്യമായിരിക്കും.
- ഇസ്രായേലിന്റെ അതൃപ്തി: ചർച്ചകളിൽ തങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്താത്തതിൽ ഇസ്രായേൽ കടുത്ത അതൃപ്തിയിലാണ്. നെതന്യാഹു ഭരണകൂടത്തിന്റെ അനുമതിയില്ലാതെ ട്രംപ് യുദ്ധം അവസാനിപ്പിച്ചാൽ അത് ഇസ്രായേലിന്റെ സുരക്ഷയെ ബാധിക്കുമെന്ന് അവർ ഭയപ്പെടുന്നു.
4. ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിലെ ഉൾപ്പിരിവുകൾ: സൗദിയുടെ നിലപാട്?
യുദ്ധത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ആഘാതം നേരിടുന്ന ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ ഭിന്നത രൂക്ഷമാണ്.
- പരസ്യമായ സമാധാന ആഹ്വാനം: യുദ്ധം നിർത്തണമെന്ന് ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ പരസ്യമായി ആവശ്യപ്പെടുമ്പോൾ മേഖലയിലെ സാമ്പത്തിക നഷ്ടമാണ് അവർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത്. വിനോദസഞ്ചാരവും വ്യാപാരവും പൂർണ്ണമായും നിലച്ച അവസ്ഥയിലാണ് ഈ രാജ്യങ്ങൾ.
- സൗദിയുടെ 'രഹസ്യ' അജണ്ട: ഇറാനെ സൈനികമായി തകർക്കണമെന്ന് സൗദി അറേബ്യ അമേരിക്കയോട് രഹസ്യമായി ആവശ്യപ്പെട്ടതായാണ് ചില അന്താരാഷ്ട്ര റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഇറാന്റെ ഭീഷണി എന്നെന്നേക്കുമായി ഇല്ലാതാക്കാനുള്ള അവസരമായി സൗദി ഇതിനെ കാണുന്നു.
- എണ്ണ വിപണിയിലെ തകർച്ച: ഹോർമുസ് അടഞ്ഞതോടെ ലോകം ഒരു കടുത്ത എണ്ണ പ്രതിസന്ധിയിലേക്ക് നീങ്ങുകയാണ്. അമേരിക്കയിലെ ഗ്യാസോലിൻ വില കുതിച്ചുയരുന്നത് ട്രംപിന് മേൽ ആഭ്യന്തര സമ്മർദ്ദം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
5. നാറ്റോയുടെ ഭാവിയും റഷ്യ-ചൈന ചേരിയും
ഈ യുദ്ധം നാറ്റോ സഖ്യത്തിന്റെ അന്ത്യത്തിന് വഴിവെച്ചേക്കാം എന്ന അനിശ്ചിതത്വം നിലനിൽക്കുന്നു.
- നാറ്റോയിലെ വിള്ളൽ: യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ ഈ യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കുന്നത് നാറ്റോയുടെ പ്രസക്തി നഷ്ടപ്പെടുത്തിയിരിക്കുകയാണ്. സഖ്യകക്ഷികളുടെ പിന്തുണയില്ലാതെ അമേരിക്ക ഒറ്റപ്പെട്ട അവസ്ഥയിലാണ്.
- റഷ്യ-ചൈന-പാകിസ്താൻ അച്ചുതണ്ട്: റഷ്യ ഇറാന് പിന്നാമ്പുറത്തിലൂടെ രഹസ്യ വിവരങ്ങൾ കൈമാറുമ്പോൾ, ചൈനയും പാകിസ്താനും ചേർന്ന് പുതിയ സമാധാന ചർച്ചകൾക്ക് വേദിയൊരുക്കുന്നു. അമേരിക്കയുടെ സ്വാധീനം കുറച്ച് പശ്ചിമേഷ്യയിൽ തങ്ങളുടെ ആധിപത്യം ഉറപ്പിക്കാനാണ് ഇവർ ശ്രമിക്കുന്നത്.
- മൂന്നാം ലോകമഹായുദ്ധമോ?: ഉത്തര കൊറിയയുടെയും ചൈനയുടെയും നിലപാടുകൾ യുദ്ധം ഒരു വലിയ ആഗോള സംഘർഷത്തിലേക്ക് നീങ്ങുമോ എന്ന ഭീതി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
ഏപ്രിൽ 1ലെ ഈ അനിശ്ചിതത്വം ലോകത്തെ ഒരു സ്തംഭനാവസ്ഥയിലേക്കാണ് നയിക്കുന്നത്.
ലക്ഷ്യങ്ങൾ നേടാതെ ട്രംപ് യുദ്ധം അവസാനിപ്പിച്ചാൽ അത് ഹോർമുസിലെ പഴയ സ്ഥിതി പുനഃസ്ഥാപിക്കുമോ എന്നത് സംശയമാണ്. സമാധാന കരാറുകൾ കടലാസിൽ ഒതുങ്ങുമ്പോൾ യുദ്ധക്കളത്തിലെ സാന്നിധ്യം വർദ്ധിക്കുന്നത് വലിയൊരു ദുരന്തത്തിന്റെ സൂചനയാണ്.