പശ്ചിമേഷ്യന്‍ പ്രതിസന്ധിയും ഇന്ത്യയുടെ 'മൂന്നാം വഴിയും'

JUNE 3, 2026, 6:38 AM

പശ്ചിമേഷ്യ വീണ്ടുമൊരു യുദ്ധത്തിന്റെ നിഴലിലാണ്. പരമോന്നത നേതാവ് അലി ഖൊമേനിയുടെ വധത്തിന് പിന്നാലെ ഫെബ്രുവരിയില്‍ ആരംഭിച്ച യുഎസ്-ഇസ്രായേല്‍ സംയുക്ത സൈനിക നീക്കങ്ങളും, അതിന് തിരിച്ചടിയായി ഇറാന്‍ ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്ക് ഉപരോധിച്ചതും ലോകത്തെ വലിയൊരു ഊര്‍ജ്ജ പ്രതിസന്ധിയിലേക്ക് തള്ളിവിട്ടിരിക്കുകയാണ്. പാകിസ്ഥാന്റെ മധ്യസ്ഥതയില്‍ ഏപ്രിലില്‍ പ്രഖ്യാപിച്ച താല്ക്കാലിക വെടിനിര്‍ത്തല്‍ പോലും ഇപ്പോള്‍ ലംഘിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഈ ആഗോള നയതന്ത്ര യുദ്ധക്കളത്തില്‍ ഇന്ത്യയുടെ നീക്കം എന്താണ് ?

ചര്‍ച്ചകളുടെ മുന്‍നിരയില്‍ ഇരിപ്പിടമില്ലാതെ തന്നെ ഈ വലിയ കളിയില്‍ സ്വന്തം താല്പര്യങ്ങള്‍ സംരക്ഷിക്കാന്‍ ഇന്ത്യയ്ക്ക് സാധിക്കുമോ എന്നതാണ് പ്രധാന ചോദ്യം? തന്ത്രപരമായ സ്വയംഭരണത്തിന്റെ പരീക്ഷണം ആഗോള പ്രതിസന്ധികളില്‍ ഒരു പക്ഷം ചേരാതെ മാറി നില്‍ക്കുന്ന ഇന്ത്യയുടെ പരമ്പരാഗത വിദേശനയമായ 'Strategic Autonomy' (തന്ത്രപരമായ സ്വയംഭരണം) ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പരീക്ഷണത്തെയാണ് ഇപ്പോള്‍ നേരിടുന്നത്. പശ്ചിമേഷ്യയില്‍ ഒരു മധ്യസ്ഥന്റെ പങ്ക് വഹിക്കാന്‍ ഇന്ത്യ ശ്രമിക്കാത്തത് ഡല്‍ഹിയുടെ നയതന്ത്ര പരാജയമല്ല, മറിച്ച് അതൊരു മികച്ച തന്ത്രപരമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പാണ്.

ചരിത്രപരമായ വിദ്വേഷങ്ങളുള്ള ഈ യുദ്ധക്കളത്തില്‍ മധ്യസ്ഥത വഹിക്കുക എന്നത് ഉയര്‍ന്ന അപകട സാധ്യതയുള്ളതും എന്നാല്‍ വളരെ കുറഞ്ഞ പ്രതിഫലം മാത്രം നല്‍കുന്നതുമായ ഒന്നാണ്. എന്നാല്‍ ഈ അകലം പാലിക്കല്‍ നയം ഇന്ത്യയെ ഒരു വലിയ വിരോധാഭാസത്തില്‍ എത്തിച്ചിരിക്കുകയാണ്. ഇന്ത്യ ഇന്ന് ലോക രാഷ്ട്രങ്ങളുടെയെല്ലാം ഇഷ്ട പങ്കാളിയാണ്. എന്നാല്‍ ആരുടെയും അനിവാര്യ സഖ്യകക്ഷിയല്ല . സാമ്പത്തിക രക്ഷാകവചം തകരുമ്പോള്‍ ഇന്ത്യയുടെ പശ്ചിമേഷ്യന്‍ നയത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ തിരിച്ചടി, നമ്മള്‍ അമിതമായി വിശ്വസിച്ച 'സാമ്പത്തികം ആദ്യം' എന്ന തന്ത്രത്തിനേറ്റ പ്രഹരമാണ്.

യുദ്ധ സമയങ്ങളില്‍ പോലും സാമ്പത്തിക വളര്‍ച്ച ഉറപ്പാക്കുമെന്ന് കരുതിയ ഐഎംഇസി(ഇന്ത്യ-മിഡില്‍ ഈസ്റ്റ്-യൂറോപ്പ് കോറിഡോര്‍) അല്ലെങ്കില്‍ ഐ2യു2 പോലുള്ള കൂട്ടായ്മകള്‍ പ്രതിസന്ധിയിലാണ്. വാണിജ്യ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ ഏറ്റവും പുതിയ 2026 മാര്‍ച്ച് മാസത്തെ കണക്കുകള്‍ പ്രകാരം പശ്ചിമേഷ്യയിലേക്കുള്ള ഇന്ത്യയുടെ വ്യാപാരത്തില്‍ വന്‍ ഇടിവാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയത്. പശ്ചിമേഷ്യന്‍ പ്രതിസന്ധി ഇന്ത്യയുടെ വിദേശ വ്യാപാര മേഖലയ്ക്ക് ഏല്‍പ്പിച്ച ആഘാതം വാണിജ്യ മന്ത്രാലയത്തിന്റെ ഏറ്റവും പുതിയ കണക്കുകളില്‍ വ്യക്തമാണ്. 2026 മാര്‍ച്ച് മാസത്തെ കണക്കുകള്‍ പ്രകാരം പശ്ചിമേഷ്യന്‍ മേഖലയിലേക്കുള്ള ഇന്ത്യയുടെ ആകെ കയറ്റുമതിയില്‍ 57.9 ശതമാനത്തിന്റെ വന്‍ ഇടിവാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയത്. ഇന്ത്യയുടെ ഏറ്റവും അടുത്ത വ്യാപാര പങ്കാളിയായ യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സുമായുള്ള വ്യാപാര ബന്ധത്തില്‍ 61.93 ശതമാനത്തിന്റെ ഭീമാകാരമായ കുറവുണ്ടായപ്പോള്‍, സൗദി അറേബ്യയുമായുള്ള വ്യാപാരത്തില്‍ 45.6 ശതമാനത്തിന്റെ ഇടിവും രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.

ഗതാഗത തടസങ്ങളും ഉയര്‍ന്ന ഇന്‍ഷുറന്‍സ് നിരക്കുകളും കാരണം സാധാരണക്കാരായ ഇന്ത്യന്‍ ഉപയോക്താക്കള്‍ ഇപ്പോള്‍ ഇന്ധനത്തിന് വലിയൊരു തുക 'യുദ്ധ നികുതിയായി' നല്‍കേണ്ടി വരുന്നു. ഇന്ത്യയെ ഏറ്റവും കൂടുതല്‍ ആശങ്കപ്പെടുത്തുന്നത് കടലിലെ സുരക്ഷാപ്രശ്‌നങ്ങളാണ്. ലോക ഊര്‍ജ്ജ വിപണിയുടെ ജീവനാഡിയായ ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്ക് ഇറാന്‍ പ്രായോഗികമായി അടച്ചതോടെ ആഗോള എണ്ണ വിതരണത്തിന്റെ 20 ശതമാനവും സ്തംഭിച്ചു. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയുടെ സമുദ്ര നിയമ കണ്‍വെന്‍ഷന്‍ അനുസരിച്ച് അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പല്‍ ഗതാഗതം തടസ്സമില്ലാതെ നടക്കേണ്ടതാണെങ്കിലും, നിലവിലെ സംഘര്‍ഷത്തില്‍ അന്താരാഷ്ട്ര നിയമങ്ങള്‍ പൂര്‍ണ്ണമായും പരാജയപ്പെട്ടു എന്നാണ് വിലയിരുത്തല്‍.

ഇന്ത്യന്‍ കപ്പലുകളിലെ ജീവനക്കാര്‍ക്ക് നേരെ കടലില്‍ വെച്ച് ഡ്രോണ്‍ ആക്രമണങ്ങള്‍ വരെയുണ്ടായി. ഇന്ത്യയുടെ 89 ശതമാനത്തോളം വരുന്ന വിദേശ എണ്ണ ആശ്രയത്വം രാജ്യത്തിന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ വലിയൊരു പ്രതിസന്ധിയിലാക്കുന്നു. പ്രതിരോധ മന്ത്രി രാജ്നാഥ് സിംഗിന്റെ പ്രസ്താവനകള്‍ സൂചിപ്പിക്കുന്നത് ഇന്ത്യ നിലവില്‍ സൈനിക ജാഗ്രതയിലും 'ഓപ്പറേഷന്‍ സിന്ദൂര്‍' പോലുള്ള രക്ഷാപ്രവര്‍ത്തനങ്ങളിലുമാണ് കൂടുതല്‍ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നത് എന്നാണ്. എന്നാല്‍ ഇത്തരം സൈനിക പ്രതിരോധത്തിനപ്പുറം ശക്തമായ രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടലുകള്‍ അനിവാര്യമാണ്.

ഇന്ത്യയുടെ മുന്നിലുള്ള മൂന്നാം വഴി തന്ത്രപരമായ സ്വയംഭരണ നയം ഉപേക്ഷിക്കുക എന്നതല്ല ഇന്ത്യയുടെ മുന്നിലുള്ള വഴി. മറിച്ച് നടപടികളില്ലാത്ത സ്വയംഭരണം സ്വാധീനമുണ്ടാക്കില്ല എന്ന് മനസ്സിലാക്കുകയാണ്. പശ്ചിമേഷ്യയിലെ ചര്‍ച്ചാ പ്രക്രിയയ്ക്ക് പുറത്തുനില്‍ക്കുക എന്ന ഇന്ത്യയുടെ തീരുമാനം താല്ക്കാലികമായി ശരിയായിരിക്കാം. എന്നാല്‍ പുറത്തുനിന്നുകൊണ്ട് തന്നെ തീരുമാനങ്ങളെ ഇന്ത്യയ്ക്ക് അനുകൂലമായി സ്വാധീനിക്കാനുള്ള ഒരു തന്ത്രപരമായ 'മൂന്നാം വഴി' കണ്ടെത്തുകയാണ് വേണ്ടത്.

വാഷിംഗ്ടണിലും ടെഹ്റാനിലും ഒരേസമയം സ്വാധീനമുള്ള ചുരുക്കം ചില രാജ്യങ്ങളില്‍ ഒന്നാണ് ഇന്ത്യ. ഈ നയതന്ത്ര ലിവറേജ് ഉപയോഗിച്ച്, സമുദ്ര സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാനും സാമ്പത്തിക താല്പര്യങ്ങള്‍ സംരക്ഷിക്കാനും ഇന്ത്യക്ക് ബാക്ക്-ചാനല്‍ ചര്‍ച്ചകളിലൂടെ സാധിക്കും. മേശപ്പുറത്ത് ഇരിപ്പിടമില്ലെങ്കിലും, കളിയുടെ നിയന്ത്രണം ഭാഗികമായി ഏറ്റെടുക്കാന്‍ ഇന്ത്യക്ക് സാധിക്കുന്ന ഈ 'മൂന്നാം വഴി'യാണ് ഇന്ത്യയുടെ യഥാര്‍ത്ഥ നയതന്ത്ര കടമ.