1950 ജൂണ്‍ 29. ബ്രസീലിലെ ബെലോ ഹൊറിസോണ്ടെ സ്റ്റേഡിയം. ഫുട്‌ബോളിന്റെ ഈറ്റില്ലമെന്ന് സ്വയം പ്രഖ്യാപിച്ച, അതുവരെ തങ്ങളെ തോല്‍പ്പിക്കാന്‍ ഭൂമിയില്‍ ആരും ജനിച്ചിട്ടില്ലെന്ന് അഹങ്കരിച്ച 'കിംഗ്‌സ് ഓഫ് ഫുട്‌ബോള്‍' ഇംഗ്ലണ്ട് ടീം കളിക്കളത്തിലാണ്. എതിരാളികള്‍, വെറുമൊരു അമച്വര്‍ നിരയുമായി വന്ന അമേരിക്ക. മത്സരം തുടങ്ങുന്നതിന് മുന്‍പ് പ്രമുഖ പത്രങ്ങള്‍ എഴുതിയത് 'ഇംഗ്ലണ്ട് എതിരില്ലാത്ത 10 ഗോളുകള്‍ക്കെങ്കിലും ജയിക്കും' എന്നാണ്. പന്തയ വിപണിയില്‍ അമേരിക്കയുടെ വിജയസാധ്യത 500 ല്‍ ഒന്ന് മാത്രമായിരുന്നു!

എന്നാല്‍, ലോകം അന്ന് ഫുട്‌ബോള്‍ ചരിത്രത്തിലെ മഹാത്ഭുതത്തിന് സാക്ഷ്യം വഹിക്കാന്‍ പോവുകയായിരുന്നു. അഹങ്കാരത്തിന്റെ കൊടുമുടിയിലായിരുന്ന സാക്ഷാല്‍ ഇംഗ്ലണ്ടിനെ, അമേരിക്ക എതിരില്ലാത്ത ഒരു ഗോളിന് മുട്ടുകുത്തിച്ചു. ഡേവിഡിന് മുന്നില്‍ ഗോലിയാത്ത് വീണ പോലൊരു ചരിത്ര മുഹൂര്‍ത്തം!

ആ വിജയഗോളിന് പിന്നില്‍ അമേരിക്കന്‍ ചരിത്രത്തിലെ എക്കാലത്തെയും വലിയ ഫുട്‌ബോള്‍ നായകനുണ്ടായിരുന്നു, ജോ ഗെയ്റ്റ്‌ജെന്‍സ് (Joe Gaetjens). എന്നാല്‍, അമേരിക്കയ്ക്ക് വേണ്ടി ചരിത്രം കുറിച്ച ആ കാലുകള്‍ ഒരു യഥാര്‍ത്ഥ അമേരിക്കക്കാരന്റേതായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് ഹെയ്തിയില്‍ നിന്നുള്ള ഒരു താല്കാലിക വിദ്യാര്‍ത്ഥിയുടേതായിരുന്നു.

റസ്റ്റോറന്റിലെ പാത്രം കഴുകുകാരനില്‍ നിന്ന് ലോകകപ്പ് നായകനിലേക്ക്

ഒരു വാല്‍നക്ഷത്രം പോലെയാണ് ജോ ഗെയ്റ്റ്‌ജെന്‍സ് അമേരിക്കന്‍ ഫുട്‌ബോള്‍ ചരിത്രത്തിലേക്ക് കടന്നുവന്നത്. ഹെയ്തിയിലെ ഒരു സമ്പന്ന കുടുംബത്തിലായിരുന്നു ജനനമെങ്കിലും, കൊളംബിയ യൂണിവേഴ്‌സിറ്റിയില്‍ അക്കൗണ്ടിങ് പഠിക്കാന്‍ ന്യൂയോര്‍ക്കില്‍ എത്തിയതോടെ ജോയുടെ ജീവിതം മാറിമറിഞ്ഞു. കുടുംബത്തില്‍ നിന്നുള്ള സാമ്പത്തിക സഹായം നിലച്ചപ്പോള്‍ ഒഴിവ് സമയങ്ങളില്‍ ഒരു റസ്റ്റോറന്റില്‍ പാത്രം കഴുകിയും, പിന്നീട് ന്യൂയോര്‍ക്ക് ബ്രൂക്ക്ഹാട്ടന്‍ എന്ന പ്രാദേശിക ക്ലബ്ബിന് വേണ്ടി പന്ത് തട്ടിയുമാണ് അദ്ദേഹം ജീവിച്ചത്.

അക്കാലത്ത് അമേരിക്കയില്‍ പ്രൊഫഷണല്‍ ഫുട്‌ബോള്‍ ലീഗുകള്‍ ഇല്ലായിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് തന്നെ തപാല്‍ ജീവനക്കാരും അധ്യാപകരും മില്ലുകാരും അടങ്ങുന്നതായിരുന്നു യു.എസ് ടീം. ലീഗിലെ ജോയുടെ അപാരമായ ഗോള്‍വേട്ട കണ്ട യു.എസ് സോക്കര്‍ ഫെഡറേഷന്‍, അമേരിക്കന്‍ പൗരത്വം പോലുമില്ലാതിരുന്ന ഈ ഹെയ്തിക്കാരനെ ടൂര്‍ണമെന്റ് തുടങ്ങാന്‍ ദിവസങ്ങള്‍ മാത്രം ബാക്കിയുള്ളപ്പോള്‍ ദേശീയ ടീമിലെത്തിക്കുകയായിരുന്നു.

ചരിത്രം തിരുത്തിക്കുറിച്ച ആ 38-ാം മിനിറ്റ്

മത്സരത്തിന്റെ 38-ാം മിനിറ്റില്‍ യു.എസ് താരം വാള്‍ട്ടര്‍ ബാര്‍ ബോക്‌സിലേക്ക് ഒരു ലോങ് ഷോട്ട് ഉതിര്‍ത്തു. ഇംഗ്ലീഷ് ഗോള്‍കീപ്പര്‍ ബെര്‍ട്ട് വില്യംസ് അത് തട്ടിയകറ്റാന്‍ തയാറെടുക്കവെയാണ് വായുവില്‍ അസാധ്യമായൊരു ഡൈവിംഗിലൂടെ ജോ ഗെയ്റ്റ്‌ജെന്‍സ് തലവെക്കുന്നത്. ഒരു ഇടിമിന്നല്‍ പോലെ പറന്നിറങ്ങിയ ജോയുടെ ഹെഡ്ഡര്‍ ഇംഗ്ലീഷ് വലയുടെ വലതുമൂലയിലേക്ക് തുളച്ചുകയറി. മത്സരം അവസാനിച്ചപ്പോള്‍ ഫുട്‌ബോള്‍ ലോകം അക്ഷരാര്‍ത്ഥത്തില്‍ നിശ്ചലമായി. സ്‌കോര്‍: അമേരിക്ക - 1, ഇംഗ്ലണ്ട് - 0.

ഈ വാര്‍ത്ത ടെലിഗ്രാം വഴി ലണ്ടനിലെ പത്രം ഓഫീസുകളില്‍ എത്തിയപ്പോള്‍ ടൈപ്പിംഗ് തെറ്റാണെന്ന് കരുതി പല പത്രങ്ങളും 'ഇംഗ്ലണ്ട് 10-1 ന് ജയിച്ചു' എന്നാണ് ആദ്യം അച്ചടിച്ചത്!

ബ്രസീലിയന്‍ കാണികള്‍ ജോ ഗെയ്റ്റ്‌ജെന്‍സിനെ തോളിലേറ്റിയാണ് മൈതാനത്തിന് ചുറ്റും നടന്നത്. ഒരു രാത്രി ഇരുട്ടി വെളുത്തപ്പോള്‍ അദ്ദേഹം അമേരിക്കയുടെ ഇതിഹാസമായി മാറി.

ജീവിതവും വിധി ഒരുക്കിയ ദുരന്തവും

ലോകകപ്പിലെ താര പരിവേഷത്തിന് ശേഷം ഫ്രാന്‍സിലെ പ്രൊഫഷണല്‍ ക്ലബ്ബുകള്‍ക്ക് വേണ്ടിയും പിന്നീട് തന്റെ സ്വന്തം നാടായ ഹെയ്തിയിലുമാണ് ജോ ജീവിതം കരുപ്പിടിപ്പിച്ചത്. ഹെയ്തി ദേശീയ ടീമിനായും അദ്ദേഹം കുറച്ചുകാലം കളിച്ചു. പതിയെ ഫുട്‌ബോള്‍ ബൂട്ടുകള്‍ അഴിച്ചുവെച്ച് നാട്ടില്‍ ഒരു സാധാരണ ബിസിനസ്സുകാരനായി അയാള്‍ ജീവിച്ചു. എന്നാല്‍ വിധി അദ്ദേഹത്തിന് കരുതിവെച്ചത് മറ്റൊരു തിരക്കഥയായിരുന്നു.

ഹെയ്തിയില്‍ അന്ന് അധികാരത്തിലിരുന്നത് ക്രൂരനായ ഏകാധിപതി ഫ്രാങ്കോയിസ് പാപ്പാ ഡോക് ഡുവാലിയര്‍ ആയിരുന്നു. ജോ രാഷ്ട്രീയത്തില്‍ ഒട്ടും താല്പര്യമില്ലാത്ത ആളായിരുന്നിട്ടും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ കുടുംബത്തിലെ ചിലര്‍ക്ക് ഏകാധിപതിയുടെ രാഷ്ട്രീയ എതിരാളികളുമായി അടുത്ത ബന്ധമുണ്ടായിരുന്നു. ജോയുടെ സഹോദരന്മാര്‍ നാടുകടത്തപ്പെട്ട ഒരു പ്രതിപക്ഷ നേതാവിനൊപ്പം ചേര്‍ന്ന് ഒരു അട്ടിമറിക്ക് ശ്രമിച്ചിരുന്നു. ആ രാഷ്ട്രീയ പകപോക്കലിന്റെ തീജ്വാലകള്‍ ഒടുവില്‍ ആളിപ്പടര്‍ന്നത് തീര്‍ത്തും നിരപരാധിയായ ജോ ഗെയ്റ്റ്‌ജെന്‍സിലേക്കാണ്. കളിക്കളത്തില്‍ ഏത് വമ്പന്‍ എതിരാളികളുടെയും പ്രതിരോധം ഭേദിക്കാന്‍ മിടുക്കനായിരുന്ന ജോയ്ക്ക്, പക്ഷേ സ്വന്തം നാട്ടിലെ ക്രൂരമായ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ വലയം ഭേദിക്കാന്‍ കഴിഞ്ഞില്ല.

1964 ജൂലൈ 8: ഉത്തരം കിട്ടാത്ത ആ തിരോധാനം

1964 ജൂലൈ 8 ന് രാവിലെ, ഏകാധിപതിയുടെ രഹസ്യ പൊലീസും ഡെത്ത് സ്‌ക്വാഡുമായ ടോണ്‍ടോണ്‍ മകൗട്ട്‌സ് ജോയുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ഡ്രൈ ക്ലീനിംഗ് സ്ഥാപനത്തിലേക്ക് ഇരച്ചുകയറി. തോക്കിന്‍ മുനയില്‍ അവര്‍ ആ ഫുട്‌ബോള്‍ മാന്ത്രികനെ ഒരു കാറിലേക്ക് വലിച്ചിഴച്ചു കൊണ്ടുപോയി. പോര്‍ട്ട്-ഔ-പ്രിന്‍സിലെ കുപ്രസിദ്ധമായ, മരണത്തിന്റെ തടവറ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഫോര്‍ട്ട് ഡിമഞ്ചെ ജയിലിലെ ഇരുട്ടറകളിലേക്ക് അദ്ദേഹം എറിയപ്പെട്ടു. ഹെയ്തിയിലെ പതിനായിരക്കണക്കിന് രാഷ്ട്രീയ തടവുകാരെപ്പോലെ ജോയും അവിടെ ക്രൂരമായ പീഡനങ്ങള്‍ക്കിരയായി.

1964 ജൂലൈ 10 ന് അതായത് അറസ്റ്റ് ചെയ്ത് വെറും രണ്ട് ദിവസത്തിന് ശേഷം ജോ ഗെയ്റ്റ്‌ജെന്‍സ് വെടിയേറ്റു മരിച്ചതായി പിന്നീട് ചില അന്വേഷണ റിപ്പോര്‍ട്ടുകള്‍ പുറത്തുവന്നു. എന്നാല്‍ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മൃതദേഹം എവിടെയെന്ന് ഭരണകൂടം ഒരിക്കലും വെളിപ്പെടുത്തിയില്ല. 1976 ല്‍ മാത്രമാണ് അമേരിക്ക ഔദ്യോഗികമായി അദ്ദേഹത്തെ തങ്ങളുടെ 'സോക്കര്‍ ഹാള്‍ ഓഫ് ഫെയിമില്‍' ഉള്‍പ്പെടുത്തിയത്.

ലോകകപ്പ് മൈതാനത്ത് ആയിരങ്ങളുടെ കരഘോഷങ്ങള്‍ ഏറ്റുവാങ്ങിയ ആ നായകന്, അവസാനമായി ഒരു പിടി മണ്ണ് നല്‍കാന്‍ പോലും ആരും ഉണ്ടായില്ല. എവിടെയാണ് ആ ഇതിഹാസം ഉറങ്ങുന്നതെന്ന് ഇന്നും ലോകത്തിനറിയില്ല. ലോകകപ്പിന്റെ ചരിത്ര പുസ്തകങ്ങള്‍ മറിച്ചുനോക്കുമ്പോള്‍, വിജയങ്ങളുടെ വര്‍ണപ്പകിട്ടിനിടയിലും ജോ ഗെയ്റ്റ്‌ജെന്‍സിന്റെ പേര് മായാത്ത ഒരു ചോരപ്പാടായി ഇന്നും അവശേഷിക്കുന്നു.

English Summary

In one of the greatest upsets in football history, Haiti-born student Joe Gaetjens became an overnight American legend by scoring the shocking 1-0 winning goal against a heavily favored England team in the 1950 World Cup. Despite his historic triumph and subsequent professional career in France, Gaetjens' life met a tragic end after he returned to his homeland to run a business. Though entirely apolitical himself, his family’s opposition to Haiti's brutal dictator, François "Papa Doc" Duvalier, made him a target; on July 8, 1964, he was abducted by the regime's notorious secret police and is believed to have been executed days later in the infamous Fort Dimanche prison, his final resting place remaining forever unknown.

വാചകം ന്യൂസ് വാട്ട്സ് ആപ്പ് ഗ്രൂപ്പിൽ പങ്കാളിയാകുവാൻ ഇവിടെ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക .

വാട്സ്ആപ്പ്:ചാനലിൽ അംഗമാകാൻ ഇവിടെ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക .

ഫേസ്ബുക് പേജ് ലൈക്ക് ചെയ്യാൻ ഈ ലിങ്കിൽ (https://www.facebook.com/vachakam/) ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക.

യൂട്യൂബ് ചാനൽ:വാചകം ന്യൂസ്