വാഷിംഗ്ടൺ ഡി.സി./തെഹ്‌റാൻ: പശ്ചിമേഷ്യൻ യുദ്ധത്തിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും നാടകീയമായ 24 മണിക്കൂറുകൾക്കാണ് ലോകം സാക്ഷ്യം വഹിച്ചത്. 2026 ഫെബ്രുവരി 28ന് ആരംഭിച്ച ആഗോള ഇന്ധന വിപണിയെ പിടിച്ചുലച്ച അമേരിക്ക-ഇറാൻ യുദ്ധം (2026 Iran War) അതിന്റെ ഏറ്റവും ഭീകരമായ ഘട്ടത്തിലേക്ക് നീങ്ങുകയാണെന്ന സൂചനകളാണ് ഈ കഴിഞ്ഞ വാരാന്ത്യത്തിൽ പുറത്തുവന്നത്. 

ഇറാനെ പൂർണ്ണമായി തകർക്കുമെന്നും 'അവർക്കായി സമയം അതിവേഗം അവസാനിക്കുകയാണെന്നും' ഭീഷണിപ്പെടുത്തിയ യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ്, ഒടുവിൽ ചൊവ്വാഴ്ച (മെയ് 19) നടത്താനിരുന്ന വൻ വ്യോമാക്രമണത്തിൽ നിന്ന് അവസാന നിമിഷം പിന്തിരിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

വൈറ്റ് ഹൗസിൽ വെച്ച് ട്രംപ് തന്നെ നടത്തിയ ഈ പ്രഖ്യാപനം ആഗോള എണ്ണവിപണിക്ക് താല്കാലിക ആശ്വാസം നൽകുമ്പോൾ, ഈ പെട്ടെന്നുള്ള പിന്മാറ്റത്തിന് പിന്നിലെ നയതന്ത്ര രഹസ്യങ്ങളും ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് ഷി ജിൻപിംഗുമായി നടത്തിയ കൂടിക്കാഴ്ചയുടെ സ്വാധീനവും അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ വലിയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിതുറന്നു.

1. വിരൽ ട്രിഗറിൽ നിന്ന് പിൻവലിച്ച് ട്രംപ്; എന്താണ് സംഭവിച്ചത്?

ചൊവ്വാഴ്ച പുലർച്ചെ ഇറാന്റെ തന്ത്രപ്രധാനമായ സൈനിക കേന്ദ്രങ്ങളെയും ആണവ നിലയങ്ങളെയും ലക്ഷ്യമാക്കി നൂറുകണക്കിന് യുഎസ് യുദ്ധവിമാനങ്ങളും മിസൈലുകളും തൊടുത്തുവിടാനുള്ള 'ഓപ്പറേഷൻ എപ്പിക് ഫ്യൂറി'യുടെ അവസാന ഘട്ടത്തിലാണ് ട്രംപ് നാടകീയമായി ഉത്തരവ് മരവിപ്പിച്ചത്.

• അവസാന നിമിഷത്തെ മരവിപ്പിക്കൽ: 'ഇറാനെ ബോംബെറിഞ്ഞ് ചാമ്പലാക്കാതെ തന്നെ ഈ പ്രശ്‌നം പരിഹരിക്കാൻ കഴിഞ്ഞാൽ ഞാൻ ഏറ്റവും സന്തുഷ്ടനാണ്,' എന്ന് തിങ്കളാഴ്ച വൈകിട്ട് ട്രംപ് വൈറ്റ് ഹൗസിൽ വാർത്താസമ്മേളനത്തിൽ വ്യക്തമാക്കി. ഇറാന്റെ പക്കൽ ആണവായുധങ്ങൾ എത്താതിരിക്കുക എന്ന ഒരൊറ്റ ലക്ഷ്യം മാത്രമാണ് ഇപ്പോൾ അമേരിക്കയ്ക്കുള്ളതെന്ന് അദ്ദേഹം തിരുത്തിപ്പറഞ്ഞു.
• ട്രൂത്ത് സോഷ്യലിലെ സന്ദേശം: വ്യോമാക്രമണം താല്കാലികമായി മാറ്റിവെച്ചെങ്കിലും യുഎസ് സൈന്യത്തോട് ഏത് നിമിഷവും പൂർണ്ണമായ ആക്രമണത്തിന് സജ്ജമായിരിക്കാൻ താൻ നിർദ്ദേശം നൽകിയിട്ടുണ്ടെന്നും ട്രംപ് തന്റെ സോഷ്യൽ മീഡിയയിലൂടെ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
• ഇറാന്റെ പ്രതികരണം: ട്രംപിന്റെ ഈ പിന്മാറ്റം ഭയം മൂലമുള്ള 'പിൻവാങ്ങൽ' ആണെന്നാണ് ഇറാന്റെ ഔദ്യോഗിക വാർത്താ ചാനലുകൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തത്. എങ്കിലും ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ കെഷ്മ് ദ്വീപുകളിൽ ഇറാൻ തങ്ങളുടെ വ്യോമപ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങൾ അതീവ ജാഗ്രതയോടെ സജ്ജമാക്കി നിർത്തിയിരിക്കുകയാണ്.

2. ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളുടെ നയതന്ത്ര കവചം: ട്രംപിനെ മാറ്റിച്ചിന്തിപ്പിച്ച ഘടകം

അമേരിക്കയെ യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് പിന്തിരിപ്പിക്കുന്നതിൽ ഏറ്റവും നിർണ്ണായക പങ്കുവഹിച്ചത് സൗദി അറേബ്യ, യുഎഇ, ഖത്തർ എന്നീ ഗൾഫ് രാഷ്ട്രങ്ങളുടെ സംയുക്തമായ നയതന്ത്ര ഇടപെടലുകളാണ്.

• ഗൾഫ് നേതാക്കളുടെ അഭ്യർത്ഥന: സൗദി കിരീടാവകാശി മുഹമ്മദ് ബിൻ സൽമാൻ, ഖത്തർ അമീർ തമീം ബിൻ ഹമദ് അൽ ഥാനി, യുഎഇ ഭരണാധികാരികൾ എന്നിവർ ട്രംപിനെ നേരിട്ട് വിളിച്ച് ആക്രമണം രണ്ടോ മൂന്നോ ദിവസത്തേക്ക് നീട്ടിവെക്കാൻ ആവശ്യപ്പെടുകയായിരുന്നു. ഇറാനുമായി അവർ നടത്തുന്ന ചർച്ചകൾ ഒരു അന്തിമ സമാധാന കരാറിന് തൊട്ടരികിലാണെന്ന് അവർ ട്രംപിനെ ബോധ്യപ്പെടുത്തി.
• ഡ്രോൺ ആക്രമണ ഭീതി: യുദ്ധത്തിന്റെ തുടക്കം മുതൽ ഇറാന്റെയും ഇറാഖിലെ ഷിയാ മിലിഷ്യകളുടെയും ഡ്രോൺമിസൈൽ ആക്രമണങ്ങളിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ നാശനഷ്ടം നേരിട്ടത് ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളുടെ എണ്ണ ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചറുകൾക്കാണ്. ഇനിയൊരു വലിയ യുദ്ധം ഉണ്ടായാൽ അത് തങ്ങളുടെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ പൂർണ്ണമായി തകർക്കുമെന്ന് ഈ രാജ്യങ്ങൾ ഭയപ്പെടുന്നു.
• ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ യാഥാർത്ഥ്യം: 'ഭൂമിശാസ്ത്രമാണ് പ്രധാനം, നമുക്ക് ഇറാനുമായി ഒന്നിച്ച് ജീവിച്ചേ മതിയാകൂ' എന്ന യുഎഇ ഔദ്യോഗിക വൃത്തങ്ങളുടെ പ്രസ്താവന വ്യക്തമാക്കുന്നത് അമേരിക്കൻ സംരക്ഷണത്തേക്കാൾ പ്രാദേശികമായ സമാധാനത്തിനാണ് ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ ഇപ്പോൾ മുൻഗണന നൽകുന്നത് എന്നാണ്.

3. ബീജിംഗ് ഉച്ചകോടിയുടെ നിഴൽ: ഷി ജിൻപിംഗിന്റെ തന്ത്രപരമായ നീക്കങ്ങൾ

കഴിഞ്ഞ വാരം ബീജിംഗിൽ വെച്ച് ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് ഷി ജിൻപിംഗുമായി ട്രംപ് നടത്തിയ മൂന്ന് ദിവസത്തെ ഉച്ചകോടിയിൽ പ്രഖ്യാപിത കരാറുകൾ ഉണ്ടായില്ലെങ്കിലും, പശ്ചിമേഷ്യൻ യുദ്ധത്തിന്റെ ഗതി മാറ്റുന്നതിൽ ആ കൂടിക്കാഴ്ച വലിയ പങ്കുവഹിച്ചു.

• ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ താല്പര്യം: ലോകത്തിലെ എണ്ണ വ്യാപാരത്തിന്റെ സിരയായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് ഇറാൻ അടച്ചിട്ടിരിക്കുന്നത് ചൈനയുടെ ഊർജ്ജ സുരക്ഷയ്ക്ക് വലിയ ഭീഷണിയാണ്. കടലിടുക്ക് സാധാരണ ഗതാഗതത്തിനായി തുറന്നുകൊടുക്കണമെന്ന് ഷി ജിൻപിംഗ് ഇറാന്റെ വിദേശകാര്യമന്ത്രി അബ്ബാസ് അരഘ്ചിയോട് ബീജിംഗിൽ വെച്ച് കർശനമായി ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു.
• അമേരിക്കൻ ഉപരോധവും ചൈനയും: ഇറാന്റെ എണ്ണയുടെ ഏറ്റവും വലിയ വാങ്ങലുകാരായ ചൈന, തങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക സ്വാധീനം ഉപയോഗിച്ച് ഇറാൻ ഭരണകൂടത്തിന് മേൽ കടുത്ത സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇതിന്റെ ഫലമായാണ് പുതിയ സമാധാന നിർദ്ദേശങ്ങളിൽ ആണവ നയത്തിൽ ചില വിട്ടുവീഴ്ചകൾക്ക് ഇറാൻ തയ്യാറായത്.
• പുതിയ പ്രാദേശിക ക്രമം: പശ്ചിമേഷ്യയിൽ അമേരിക്കയുടെ സൈനിക മേധാവിത്വത്തെ പൂർണ്ണമായി തള്ളിക്കളയാതെ തന്നെ, ജൂൺ മാസത്തിൽ നടക്കാനിരിക്കുന്ന രണ്ടാമത് ചൈന-ഗൾഫ് ഉച്ചകോടിയിലൂടെ ഒരു പുതിയ സുരക്ഷാ സമവാക്യം കൊണ്ടുവരാൻ ചൈന ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട്.

4. ആഗോള എണ്ണവിപണിയിലെ പ്രകമ്പനങ്ങളും പുതിയ പ്രതിസന്ധികളും

ട്രംപിന്റെ ഒരൊറ്റ സോഷ്യൽ മീഡിയ പോസ്റ്റ് ആഗോള സാമ്പത്തിക രംഗത്ത്, പ്രത്യേകിച്ച് പെട്രോളിയം വിപണിയിൽ വലിയ ചലനങ്ങളാണ് ഉണ്ടാക്കിയത്.

• എണ്ണവിലയിലെ ഇടിവ്: ചൊവ്വാഴ്ച വലിയ ആക്രമണം ഉണ്ടാകുമെന്ന ഭീതിയിൽ ബാരലിന് 108.83 ഡോളർ എന്ന നിരക്കിൽ ഉയർന്നുനിന്ന ക്രൂഡ് ഓയിൽ വില, ട്രംപിന്റെ പിന്മാറ്റ പ്രഖ്യാപനത്തിന് പിന്നാലെ നിമിഷങ്ങൾക്കകം രണ്ടു ഡോളറിലധികം ഇടിഞ്ഞ് 107.25 ഡോളറിലേക്ക് താഴേക്കെത്തി.
• ഇരട്ട ഉപരോധത്തിന്റെ ഭാരം: നിലവിൽ അമേരിക്കൻ നാവികസേന ഇറാന്റെ തുറമുഖങ്ങൾ ഉപരോധിക്കമ്പോൾ, ഇറാൻ തിരിച്ചും പേർഷ്യൻ ഗൾഫ് അടച്ചിട്ടിരിക്കുകയാണ്. ഇതുമൂലം നൂറുകണക്കിന് ചരക്കുകപ്പലുകളാണ് വഴിതിരിച്ചുവിട്ടിരിക്കുന്നത്.
• തുർക്കിയുടെ മധ്യസ്ഥ ശ്രമങ്ങൾ: തുർക്കി വിദേശകാര്യമന്ത്രി ഹകാൻ ഫിദാൻ വ്യക്തമാക്കിയത് പ്രകാരം, ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തുറക്കുക എന്നതിനാണ് നിലവിൽ മുൻഗണന നൽകുന്നത്. ഇറാന്റെ പക്കലുള്ള യറേനിയം ശേഖരങ്ങളിൽ വലിയൊരു പങ്ക് കഴിഞ്ഞ ജൂണിൽ നടന്ന ആക്രമണങ്ങളിൽ തകർക്കപ്പെട്ടതിനാൽ ഉടനടി ഒരു ആണവ ഭീഷണി നിലവിലില്ലെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.

വിശകലനം

ഈ സാഹചര്യത്തെ വിശകലനം ചെയ്യുമ്പോൾ, ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ ഈ പിന്മാറ്റം കേവലം സമാധാന താല്പര്യം കൊണ്ടല്ല, മറിച്ച് കടുത്ത രാഷ്ട്രീയസാമ്പത്തിക സമ്മർദ്ദങ്ങളുടെ ഫലമായാണ് എന്ന് വ്യക്തമാകും. രണ്ട് മാസത്തിലേറെയായി തുടരുന്ന ഇറാൻ യുദ്ധം അമേരിക്കയുടെ ആഭ്യന്തര വിപണിയെയും പ്രതിരോധ ബജറ്റിനെയും കടുത്ത രീതിയിൽ ബാധിച്ചിട്ടുണ്ട്. സ്വന്തം രാജ്യത്ത് സാമ്പത്തിക മാന്ദ്യത്തിന്റെ ഭീതി നിലനിൽക്കുമ്പോൾ പശ്ചിമേഷ്യയിൽ മറ്റൊരു പൂർണ്ണ യുദ്ധത്തിന് മുതിരുന്നത് വരാനിരിക്കുന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളിൽ റിപ്പബ്ലിക്കൻ പാർട്ടിക്ക് തിരിച്ചടിയാകുമെന്ന് ട്രംപ് ഭയപ്പെടുന്നു.

കൂടാതെ, ഗൾഫ് സഖ്യകക്ഷികൾ അമേരിക്കൻ നിയന്ത്രണങ്ങളിൽ നിന്ന് മാറി ചൈനയോടും പാകിസ്ഥാനോടും ചേർന്ന് പുതിയ സുരക്ഷാ ബദലുകൾ ആലോചിക്കുന്നത് വാഷിംഗ്ടണിന് വലിയൊരു നയതന്ത്ര തിരിച്ചടിയാണ്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ, ഈ രണ്ട് ദിവസത്തെ വെടിനിർത്തൽ നീട്ടിപ്പൊക്കൽ ട്രംപിന് അന്തസ്സോടെ പിന്മാറാനുള്ള ഒരു സുരക്ഷിത പാത കൂടിയാണ്.

സമാധാനത്തിന്റെ നൂൽപ്പാലം

ചൊവ്വാഴ്ചത്തെ ആക്രമണം ഒഴിവായത് ലോകത്തിന് വലിയൊരു ആശ്വാസമാണെങ്കിലും പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സമാധാനം ഇപ്പോഴും ഒരു നൂൽപ്പാലത്തിലാണ് നിൽക്കുന്നത്. ഇറാന്റെ പരമോന്നത നേതാവായിരുന്ന അലി ഖമേനിയുടെ മരണത്തിന് ശേഷം അധികാരമേറ്റ പുതിയ ഭരണകൂടവും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള അവിശ്വാസം തന്നെയാണ് ഏറ്റവും വലിയ തടസ്സം.

ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളുടെ മധ്യസ്ഥതയിൽ ഇസ്ലാമാബാദിലും മറ്റും നടക്കുന്ന ചർച്ചകൾ അടുത്ത 48 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ ഒരു കൃത്യമായ ലക്ഷ്യത്തിലെത്തിയില്ലെങ്കിൽ, ട്രംപ് വീണ്ടും ആക്രമണത്തിലേക്ക് തിരിയാൻ മടിക്കില്ല. യുദ്ധത്തിന്റെ ഭീതി പൂർണ്ണമായി ഒഴിഞ്ഞിട്ടില്ലെങ്കിലും, നയതന്ത്രത്തിന് ഒരു അവസരം കൂടി നൽകാൻ വൻശക്തികൾ തയ്യാറായത് ശുഭസൂചനയാണ്. ലോകക്രമത്തിന്റെ ഭാവി നിർണ്ണയിക്കുന്നതിൽ വരും ദിവസങ്ങളിലെ ചർച്ചകൾ അതിനിർണ്ണായകമാകും.

വാചകം ന്യൂസ് വാട്ട്സ് ആപ്പ് ഗ്രൂപ്പിൽ പങ്കാളിയാകുവാൻ ഇവിടെ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക .

വാട്സ്ആപ്പ്:ചാനലിൽ അംഗമാകാൻ ഇവിടെ ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക .

ഫേസ്ബുക് പേജ് ലൈക്ക് ചെയ്യാൻ ഈ ലിങ്കിൽ (https://www.facebook.com/vachakam/) ക്ലിക്ക് ചെയ്യുക.

യൂട്യൂബ് ചാനൽ:വാചകം ന്യൂസ്